Điểm mới thuế thu nhập cá nhân 2026 đánh dấu bước chuyển mình toàn diện của hệ thống pháp luật thuế Việt Nam dựa trên Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, được sửa đổi bổ sung tại Luật số 09/2026/QH16, Nghị định số 253/2026/NĐ-CP và Thông tư số 87/2026/TT-BTC. Những thay đổi này nhằm thích ứng với nền kinh tế số, thị trường tài chính hiện đại và bảo đảm an sinh xã hội cho người dân.
Việc nắm bắt kịp thời các quy định pháp lý mới giúp doanh nghiệp và người nộp thuế chủ động tối ưu hóa chi phí tài chính, tránh các rủi ro pháp lý phát sinh trong quá trình thanh kiểm tra quyết toán thuế. Các chuyên gia tại MAN với 30 năm kinh nghiệm lưu ý rằng việc cập nhật sai lệch dữ liệu thuế sẽ dẫn đến những tổn thất tài chính không đáng có cho doanh nghiệp trong kỳ kế toán năm nay.
Tóm tắt trọng tâm về điểm mới thuế thu nhập cá nhân 2026
- Bản chất: Điểm mới thuế thu nhập cá nhân 2026 là tập hợp các thay đổi về đối tượng chịu thuế, diện miễn thuế, giảm trừ gia cảnh và biểu thuế lũy tiến, áp dụng từ 1/7/2026 theo Luật 109/2025/QH15.
- Mục đích sử dụng: Xác định đúng số thuế TNCN phải nộp, phần thu nhập được miễn và mức giảm trừ mới khi quyết toán thuế.
- Đối tượng áp dụng: Cá nhân cư trú và không cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công, kinh doanh, đầu tư vốn, chuyển nhượng tài sản tại Việt Nam.
- Thời điểm áp dụng: Ngay từ kỳ tính thuế tháng 7/2026 và bắt buộc rà soát lại khi quyết toán thuế năm 2026 (hạn nộp tháng 3/2027).
Hệ thống văn bản pháp luật thuế thu nhập cá nhân 2026
Hệ thống pháp luật thuế thu nhập cá nhân năm 2026 được xây dựng đồng bộ trên ba văn bản cốt lõi. Việc ban hành các văn bản này nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn thực tiễn trong công tác quản lý thuế nhiều năm qua.
- Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15: Được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và đã được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 09/2026/QH16 ngày 24/4/2026. Đây là văn bản pháp lý có hiệu lực cao nhất điều chỉnh trực tiếp các nhóm thu nhập chịu thuế và biểu thuế.
- Nghị định số 253/2026/NĐ-CP: Ban hành ngày 30/6/2026, quy định chi tiết và biện pháp tổ chức thi hành Luật Thuế TNCN. Văn bản này hướng dẫn cụ thể cách xác định thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công và các khoản miễn giảm.
- Thông tư số 87/2026/TT-BTC: Ban hành ngày 30/6/2026, quy định chi tiết Luật và Nghị định, trong đó tập trung trọng tâm vào người phụ thuộc và chứng khoán phái sinh. Các văn bản này tạo thành hành lang pháp lý hoàn chỉnh cho công tác kiểm toán và kế toán thuế tại Việt Nam.
Điểm mới tại Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 và Luật số 09/2026/QH16
Luật mới mang lại nhiều thay đổi mang tính nền tảng đối với cấu trúc thu nhập và phương pháp tính toán nghĩa vụ tài chính của người nộp thuế.
1. Cách tính thuế và các nhóm thu nhập chịu thuế
Sửa đổi, hoàn thiện cách tính thuế, thu nhập chịu thuế đối với từng loại thu nhập; kết cấu lại và điều chỉnh tên một số điều tương ứng với nội dung sửa đổi.
Bổ sung các nhóm thu nhập khác chịu thuế gồm chuyển nhượng tên miền quốc gia Việt Nam .vn, kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon, vàng miếng, biển số xe trúng đấu giá và tài sản số.
Đối với hoạt động chuyển nhượng vốn khác, khi không xác định được giá mua và chi phí liên quan, thuế TNCN được tính bằng giá bán nhân với tỷ lệ 2%. Quy định này áp dụng thống nhất cho cả cá nhân cư trú và không cư trú.
2. Thu nhập miễn thuế về khoa học, công nghệ, nhân lực chất lượng cao và các lĩnh vực khác
Chính sách ưu đãi thuế thu nhập cá nhân năm 2026 dành sự quan tâm đặc biệt cho lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhân lực trình độ cao, kinh tế xanh và đầu tư.
- Khoa học và công nghệ: Miễn thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
- Nhân lực chất lượng cao: Miễn thuế 05 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao; miễn thuế 05 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của nhân lực công nghệ cao thực hiện nghiên cứu, phát triển công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược.
- Lao động, hưu trí, kinh tế xanh và đầu tư: Miễn thuế lãi trái phiếu chính quyền địa phương, toàn bộ tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ, tiền lương, tiền công trả cho ngày không nghỉ phép. Hoàn thiện miễn thuế đối với lương hưu do Quỹ bảo hiểm xã hội chi trả và thu nhập do quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung, quỹ hưu trí tự nguyện chi trả, kể cả hàng tháng và một lần.
- Kinh tế xanh và quỹ đầu tư: Miễn thuế chuyển nhượng lần đầu kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon, lãi trái phiếu xanh, chuyển nhượng trái phiếu xanh lần đầu sau phát hành. Miễn thuế chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở nắm giữ từ 02 năm trở lên, đồng thời giảm 50% thuế đối với lợi tức từ quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư bất động sản trong thời hạn do Chính phủ quy định.
3. Thuế TNCN đối với hộ và cá nhân kinh doanh
Chính sách thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh có sự thay đổi mang tính bước ngoặt nhằm giảm gánh nặng tuân thủ.
Ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 nâng từ 200 triệu lên 500 triệu đồng một năm. Sau đó, tại Luật số 09/2026/QH16 giao Chính phủ điều chỉnh và tại Nghị định số 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026 của Chính phủ đã nâng lên 01 tỷ đồng một năm, cho phép trừ ngưỡng này trước khi tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu.
Đối với mức doanh thu trên 01 đến 03 tỷ đồng, mức thuế suất áp dụng là 15% trên thu nhập và cá nhân được quyền lựa chọn tính theo tỷ lệ trên doanh thu hoặc theo thu nhập. Doanh thu trên 03 đến 50 tỷ đồng áp dụng thuế suất 17% trên thu nhập, và trên 50 tỷ đồng áp dụng thuế suất 20% trên thu nhập.
Hoạt động cho thuê bất động sản, ngoại trừ kinh doanh lưu trú, được tính thuế bằng phần doanh thu năm vượt trên 1 tỷ đồng nhân với 5%. Sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số quy định thuế suất 5% đối với một số khoản thu nhập từ giải trí, trò chơi điện tử và một số hoạt động cụ thể.
4. Giảm trừ gia cảnh và các khoản giảm trừ khác
Mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế được nâng lên 15,5 triệu đồng một tháng. Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc nâng lên 6,2 triệu đồng một tháng.
Giao Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức giảm trừ trên cơ sở biến động giá cả và thu nhập, không còn ràng buộc điều kiện chỉ số giá tiêu dùng CPI biến động trên 20% mới điều chỉnh.
Bổ sung giảm trừ chi phí y tế và giáo dục đào tạo trước khi tính thuế cho người nộp thuế.
5. Biểu thuế lũy tiến từng phần và ngưỡng tính thuế
Áp dụng đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công. Giảm số bậc thuế từ 07 bậc xuống còn 05 bậc, đồng thời nới rộng khoảng cách giữa các bậc thuế nhằm đơn giản hóa biểu thuế và phù hợp hơn với mức thu nhập thực tế.
Nâng ngưỡng thu nhập chịu thuế đối với một số khoản thu nhập lên phần vượt trên 20 triệu đồng, thay cho mức vượt trên 10 triệu đồng trước đây. Quy định này áp dụng đối với thu nhập từ trúng thưởng, bản quyền, nhượng quyền thương mại, nhận thừa kế và nhận quà tặng.
Điểm mới tại Nghị định số 253/2026/NĐ-CP
Nghị định số 253/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế TNCN với nhiều nội dung cụ thể về từng sắc thuế.
1. Người nộp thuế và xác định cá nhân cư trú, không cư trú (Điều 2 đến Điều 5)
Quy định đối tượng áp dụng thành một điều riêng, gồm người nộp thuế, cơ quan thuế và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan. Các quy định về người nộp thuế, cá nhân cư trú và không cư trú cơ bản kế thừa văn bản hướng dẫn thuế TNCN hiện hành.
2. Thu nhập từ kinh doanh (Điều 7)
Mở rộng và cụ thể hóa các loại thu nhập, bao gồm cả đại lý bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp, môi giới, hợp tác kinh doanh với tổ chức, doanh nghiệp, thương mại điện tử và kinh doanh dựa trên nền tảng số.
Hành nghề độc lập được xác định là thu nhập của cá nhân có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề và có đăng ký kinh doanh. Quy định được thiết kế đồng bộ với pháp luật về thương mại và chính sách quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh.
3. Thu nhập từ tiền lương, tiền công (Điều 8 và các điều khoản liên quan)
Thù lao cung cấp dịch vụ của cá nhân không đăng ký kinh doanh, không đăng ký thuế cho hoạt động kinh doanh, dù có hay không có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề, đều được xác định là thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Tiền ăn giữa ca và ăn trưa quy định chỉ phần vượt 1,2 triệu đồng một người mỗi tháng mới tính vào thu nhập chịu thuế, áp dụng từ ngày 01/7/2026. Trường hợp tổ chức bữa ăn trực tiếp, mua suất ăn hoặc cấp phiếu ăn thì không tính thuế.
Lợi ích về nhà ở do người sử dụng lao động xây dựng không tính vào thu nhập chịu thuế, bao gồm cả tiền điện, nước và dịch vụ kèm theo, không phân biệt địa bàn. Trường hợp người sử dụng lao động trả thay tiền thuê nhà, mức tính theo số thực tế trả thay gồm điện, nước và dịch vụ kèm theo, nhưng tối đa không vượt quá 15% tổng thu nhập chịu thuế phát sinh tại đơn vị.
Bổ sung phụ cấp độc hại, nguy hiểm và bồi dưỡng bằng hiện vật đối với ngành, nghề hoặc công việc có yếu tố độc hại, nguy hiểm. Không tính thuế đối với phụ cấp, trợ cấp, sinh hoạt phí do cơ quan Việt Nam ở nước ngoài chi trả cho thành viên cơ quan, phu nhân hoặc phu quân và con đi theo. Không tính thuế đối với khoản từ nguồn tài chính công đoàn không mang tính chất tiền lương, tiền công. Không tính thuế đối với chế độ dinh dưỡng và chế độ đặc thù chăm sóc sức khỏe, sinh lý phụ nữ của thành viên đội thể thao theo quy định.
Không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN đối với khoản trợ cấp thôi việc và trợ cấp mất việc làm theo quy định của pháp luật. Trường hợp nội quy, quy chế, thỏa ước lao động tập thể hoặc hợp đồng lao động quy định mức trợ cấp cao hơn Bộ luật Lao động, phần vượt mức cũng không tính vào thu nhập chịu thuế.
Đối với các khoản bảo hiểm được trừ và đăng ký người phụ thuộc tại Điều 46, ngoài bảo hiểm bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế tự nguyện, người nộp thuế còn được trừ bảo hiểm hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện và bảo hiểm nhân thọ. Mức trừ tối đa là 03 triệu đồng mỗi tháng mỗi người, bao gồm phần người sử dụng lao động và người lao động đóng đối với các sản phẩm hưu trí và nhân thọ. Đăng ký người phụ thuộc thực hiện cùng hồ sơ chứng minh trước ngày 31/12 của năm tính thuế và ổn định cho các năm sau nếu không thay đổi.
Về giảm trừ chi phí y tế và giáo dục đào tạo tại Điều 49, quy định áp dụng cho chi phí của bản thân người nộp thuế và người phụ thuộc khi tính thu nhập từ tiền lương, tiền công. Chi phí khám, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước thuộc danh mục bảo hiểm y tế chi trả có tổng mức giảm trừ không quá 23 triệu đồng một năm. Chi phí giáo dục đào tạo tại cơ sở trong nước có tổng mức giảm trừ không quá 24 triệu đồng một năm, bao gồm học phí các cấp học và kỹ năng chuyên môn khác.
Tại Điều 50, ngưỡng khấu trừ 10% đối với hợp đồng dưới 03 tháng hoặc không có hợp đồng được nâng từ 02 triệu đồng mỗi lần lên 05 triệu đồng mỗi lần. Tổ chức, cá nhân chi trả từ 05 triệu đồng mỗi lần trở lên phải khấu trừ, khai và nộp thuế theo tỷ lệ 10% trước khi trả thu nhập. Khoản chi trả dưới 05 triệu đồng mỗi lần được khấu trừ 10% khi cá nhân có yêu cầu. Quy định áp dụng cả với khoản chi trả cho người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động.
Điều 50 phân định rõ giữa cổ phiếu thưởng và cổ phiếu ESOP để bảo đảm quyền lợi người nộp thuế. Thuế không phát sinh khi nhận cổ phiếu mà chỉ tính khi cá nhân chuyển nhượng. Với cổ phiếu thưởng, thu nhập tính thuế căn cứ vào khoản chi ghi trên sổ sách; nếu không xác định được thì tính theo số cổ phiếu thực nhận nhân mệnh giá hoặc giá thị trường (nếu giá chuyển nhượng thấp hơn mệnh giá). Với cổ phiếu ESOP, căn cứ tương tự nhưng được trừ số tiền người lao động đã thanh toán; nếu chênh lệch âm thì không phát sinh thuế từ tiền lương, tiền công.
Tại Điều 51, thu nhập vãng lai không phải quyết toán thuế có ngưỡng bình quân tháng nâng từ 10 triệu lên 15 triệu đồng mỗi tháng. Cá nhân có thêm thu nhập ở nơi khác, bình quân tháng trong năm không quá 15 triệu đồng và đã bị khấu trừ 10% thì không phải quyết toán đối với phần thu nhập này. Khi cá nhân quyết toán trực tiếp, hệ thống quản lý thuế hỗ trợ tổng hợp các nguồn thu nhập và số thuế đã khấu trừ.
4. Chuyển nhượng vốn (Điều 10)
Thu nhập khi góp vốn bằng phần vốn góp hoặc chứng khoán để thành lập doanh nghiệp hoặc tăng vốn doanh nghiệp được xác định là thu nhập từ chuyển nhượng vốn. Cá nhân trong hoặc ngoài nước bán toàn bộ doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty TNHH một thành viên do cá nhân làm chủ, dưới hình thức chuyển nhượng vốn có gắn với bất động sản, được xác định là thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản.
5. Các nhóm thu nhập khác chịu thuế (Điều 16, Điều 62)
Thuế suất 5% trên phần thu nhập vượt 20 triệu đồng mỗi lần áp dụng cho chuyển nhượng tên miền .vn, kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon và biển số xe trúng đấu giá. Đối với biển số xe trúng đấu giá, thu nhập tính thuế bằng phần giá chuyển nhượng vượt 20 triệu đồng trừ giá trị còn lại của xe theo giá tính lệ phí trước bạ. Đối với tài sản số, thuế TNCN bằng giá chuyển nhượng nhân 0,1%, bao gồm tài sản ảo, tài sản mã hóa và tài sản số khác theo pháp luật. Thời điểm xác định thu nhập là khi tổ chức, cá nhân chi trả hoặc khi người nộp thuế nhận được thu nhập.
6. Các trường hợp miễn thuế, giảm thuế chi tiết
- Bất động sản, hợp tác xã và nông nghiệp: Miễn thuế chuyển nhượng bất động sản giữa cha mẹ chồng, vợ và con dâu, con rể, kể cả trường hợp vợ hoặc chồng đã chết. Miễn thuế lợi tức cổ phần của thành viên hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nông nghiệp. Cá nhân tham gia Cánh đồng lớn, trồng rừng, nuôi trồng thủy sản phải có quyền sử dụng hoặc thuê đất, mặt nước hợp pháp và thực tế cư trú tại địa phương nơi diễn ra hoạt động.
- Lãi trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi: Miễn thuế lãi trái phiếu chính quyền địa phương do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phát hành. Miễn thuế lãi chứng chỉ tiền gửi, bao gồm cả lãi nhận được từ chuyển nhượng chứng chỉ tiền gửi.
- Lao động và ngày phép: Miễn toàn bộ tiền lương, tiền công làm việc ban đêm, làm thêm giờ đúng điều kiện và thời gian theo pháp luật lao động, không còn chỉ miễn phần trả cao hơn. Doanh nghiệp phải lập bảng kê hoặc chứng minh bằng bảng lương, bảng chấm công, hợp đồng lao động và tài liệu hợp pháp khác. Miễn thuế tiền lương, tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép nếu phù hợp điều kiện và mức theo pháp luật lao động, cán bộ, công chức và viên chức.
- Quỹ hưu trí: Miễn thuế thu nhập do quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung và quỹ hưu trí tự nguyện chi trả, không phân biệt định kỳ hay một lần, trước hay sau tuổi nghỉ hưu.
- Kinh tế xanh và nhiệm vụ khoa học: Kinh tế xanh miễn thuế chuyển nhượng lần đầu kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon, lãi trái phiếu xanh và chuyển nhượng trái phiếu xanh lần đầu sau phát hành. Nhiệm vụ khoa học sử dụng ngân sách nhà nước được miễn tiền lương, tiền công là khoản thù lao tham gia nhiệm vụ đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Nhiệm vụ không sử dụng ngân sách nhà nước do doanh nghiệp phê duyệt và triển khai bằng nguồn kinh phí hợp pháp, doanh nghiệp phải có quy trình nội bộ và chịu trách nhiệm về tính phù hợp của nhiệm vụ.
- Quyền tác giả và khởi nghiệp sáng tạo: Miễn thuế thu nhập từ quyền tác giả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo khi kết quả nhiệm vụ được thương mại hóa theo pháp luật. Miễn thuế thu nhập từ đầu tư vốn của nhà đầu tư cá nhân từ dự án khởi nghiệp sáng tạo, sáng lập viên doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và nhà đầu tư góp vốn vào quỹ đầu tư mạo hiểm. Miễn thuế tiền lương, tiền công của chuyên gia hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo từ dự án hoặc doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo quy định pháp luật.
- Lực lượng gìn giữ hòa bình và chủ doanh nghiệp: Miễn thuế thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình. Miễn thuế thu nhập của chủ doanh nghiệp tư nhân và cá nhân là chủ công ty TNHH một thành viên thành lập theo pháp luật Việt Nam, nhận được sau khi doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ thuế TNDN.
- Nhân lực công nghệ số và công nghệ cao: Miễn thuế 05 năm tiền lương, tiền công từ dự án công nghiệp công nghệ số trong khu công nghệ số tập trung; thu nhập từ dự án nghiên cứu, phát triển và sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, chip bán dẫn, hệ thống trí tuệ nhân tạo; thu nhập từ hoạt động đào tạo nhân lực công nghiệp công nghệ số. Miễn thuế tiền lương, tiền công từ hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ cao thuộc Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển, và nghiên cứu phát triển công nghệ chiến lược thuộc Danh mục công nghệ chiến lược hoặc Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược.
- Quỹ đầu tư: Miễn thuế TNCN đối với chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở được nắm giữ từ 02 năm trở lên kể từ ngày mua. Giảm 50% thuế TNCN đối với lợi tức của nhà đầu tư cá nhân được chia từ quỹ đầu tư chứng khoán hoặc quỹ đầu tư bất động sản thành lập theo Luật Chứng khoán, áp dụng từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 30/6/2031.
7. Ngưỡng tính thuế đối với trúng thưởng và bản quyền
Nâng ngưỡng tính thuế từ phần thu nhập vượt trên 10 triệu đồng lên phần vượt trên 20 triệu đồng. Áp dụng đối với trúng thưởng, bản quyền, nhượng quyền thương mại, thừa kế, quà tặng và các khoản thu nhập khác theo Điều 58 đến Điều 61 của Nghị định.
8. Khấu trừ thuế, khai thay và nộp thuế thay (Điều 67)
Bổ sung chủ thể có trách nhiệm gồm chủ quản nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số có chức năng đặt hàng và thanh toán, tổ chức đại lý bán đúng giá về bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp, và tổ chức ký hợp đồng môi giới. Bao gồm tổ chức, cá nhân trả thu nhập cho cá nhân không cư trú và bên Việt Nam hoàn trả chi phí tiền lương, tiền công cho bên nước ngoài. Quy định trách nhiệm khấu trừ, khai thay, nộp thay đối với thu nhập phát sinh qua nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số.
Các khoản không khấu trừ, khai thay, nộp thay gồm một số thu nhập của cá nhân cư trú từ kinh doanh, chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản, thừa kế và quà tặng. Thuế khấu trừ đối với tiền lương, tiền công xác định theo số thuế phải nộp và số thuế tạm nộp theo Nghị định. Đối với cá nhân cư trú có thu nhập kinh doanh, số thuế khấu trừ, khai thay, nộp thay xác định theo thuế suất trên doanh thu phát sinh, kinh doanh qua nền tảng thực hiện theo pháp luật quản lý thuế. Nếu trong năm chưa khấu trừ nhưng cuối năm thuộc diện nộp thuế, cá nhân tự khai, nộp theo năm, hoặc tự khai khi nhận thu nhập từ tổ chức nước ngoài không đăng ký thuế tại Việt Nam.
Điểm mới tại Thông tư số 87/2026/TT-BTC
Thông tư số 87/2026/TT-BTC quy định chi tiết Luật Thuế TNCN và Nghị định số 253/2026/NĐ-CP với ba nội dung cốt lõi sau đây.
1. Mức thu nhập để xác định người phụ thuộc
Người phụ thuộc là người không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 03 triệu đồng. Mức này được xác định trên cơ sở thu nhập bình quân, chi tiêu bình quân và tiêu chí thu nhập của hộ nghèo, hộ cận nghèo giai đoạn 2026–2030.
2. Hồ sơ xác định người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh
Kế thừa quy định về hồ sơ hiện hành và bổ sung hồ sơ đối với trường hợp mới như người mất năng lực hành vi dân sự. Quy định cụ thể hơn tiêu chí đối với người không có khả năng lao động và cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng. Cơ quan thuế ưu tiên khai thác dữ liệu từ Cổng Dịch vụ công Quốc gia, hệ thống giải quyết thủ tục hành chính, cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Chỉ khi không khai thác được dữ liệu, người nộp thuế mới phải cung cấp giấy tờ liên quan để chứng minh người phụ thuộc.
3. Thuế TNCN đối với chuyển nhượng chứng khoán phái sinh
Thông tư hướng dẫn đối với chứng khoán phái sinh dưới dạng hợp đồng tương lai đang được triển khai, giao dịch trên thị trường. Số thuế TNCN bằng giá chuyển nhượng nhân 0,1% theo từng lần chuyển nhượng. Giá chuyển nhượng hợp đồng tương lai từng lần bằng giá thanh toán nhân hệ số nhân hợp đồng nhân số lượng hợp đồng nhân tỷ lệ ký quỹ ban đầu chia cho 2. Thời điểm xác định thu nhập là thời điểm khớp lệnh mua, bán trên hệ thống của Sở Giao dịch chứng khoán hoặc thời điểm hợp đồng tương lai đáo hạn.
Bảng so sánh các điểm mới cốt lõi thuế thu nhập cá nhân
Thuế thu nhập cá nhân năm 2026 có nhiều thay đổi đáng chú ý, từ mức giảm trừ gia cảnh, biểu thuế lũy tiến đến ngưỡng doanh thu miễn thuế và điều kiện xác định người phụ thuộc. Những điều chỉnh này giúp giảm nghĩa vụ thuế cho nhiều cá nhân, đồng thời đơn giản hóa việc kê khai và quyết toán. Bảng dưới đây tổng hợp các điểm mới cốt lõi để bạn dễ theo dõi và đối chiếu.
| Tiêu chí nội dung | Quy định trước đây | Quy định mới năm 2026 | Cơ sở pháp lý áp dụng |
| Doanh thu miễn thuế hộ kinh doanh | 200 triệu đồng/năm | 01 tỷ đồng/năm | Nghị định số 141/2026/NĐ-CP |
| Giảm trừ bản thân người nộp thuế | 11 triệu đồng/tháng | 15,5 triệu đồng/tháng | Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 |
| Giảm trừ người phụ thuộc | 4,4 triệu đồng/tháng | 6,2 triệu đồng/tháng | Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 |
| Biểu thuế lũy tiến từng phần | 07 bậc thuế | 05 bậc thuế | Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 |
| Ngưỡng khấu trừ hợp đồng ngắn hạn | 02 triệu đồng/lần | 05 triệu đồng/lần | Nghị định số 253/2026/NĐ-CP |
| Thu nhập của người phụ thuộc tối đa | 01 triệu đồng/tháng | 03 triệu đồng/tháng | Thông tư số 87/2026/TT-BTC |
Nhận định chuyên gia về rủi ro và giải pháp quản trị thuế thực tế
Các chuyên gia tại MAN với 30 năm kinh nghiệm nhận định rằng rủi ro lớn nhất của doanh nghiệp trong kỳ quyết toán thuế năm 2026 nằm ở việc phân loại nhầm lẫn giữa thu nhập từ tiền lương và thù lao dịch vụ độc lập. Nhiều doanh nghiệp áp dụng sai mức khấu trừ 10% đối với các hợp đồng dịch vụ vãng lai dưới 05 triệu đồng khi cá nhân chưa có yêu cầu cụ thể.
Bên cạnh đó, việc áp dụng chính sách miễn thuế 05 năm cho nhân lực công nghệ cao đòi hỏi hồ sơ chứng minh dự án nghiên cứu phải cực kỳ chặt chẽ theo đúng danh mục công nghệ chiến lược của Chính phủ. Nếu không có sự chuẩn bị từ trước, cơ quan thuế sẽ loại bỏ các khoản miễn thuế này khi kiểm tra.
Giải pháp từ MAN – Master Accountant Network là doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại toàn bộ hệ thống phần mềm nhân sự, quy chế chi tiêu nội bộ và hợp đồng lao động ngay từ đầu kỳ tính thuế để đảm bảo sự đồng bộ dữ liệu trước cơ quan nhà nước.
Kết luận
Điểm mới thuế thu nhập cá nhân 2026 mang đến nhiều tín hiệu tích cực giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho người lao động và hộ kinh doanh, đồng thời tạo hành lang pháp lý minh bạch cho các lĩnh vực kinh tế mới. Việc nắm bắt chính xác các quy định từ Luật, Nghị định và Thông tư mới là chìa khóa giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.
Các dịch vụ thuế tại MAN – Master Accountant Network
- Dịch vụ kế toán thuế
- Dịch vụ tư vấn thuế
- Dịch vụ quyết toán thuế
- Dịch vụ báo cáo thuế
- Dịch vụ hoàn thuế GTGT
Thông tin liên hệ dịch vụ tại MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, Đường 43, Phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
- Google Business Profile: Xem Google Business Profile của MAN – Master Accountant Network
- LinkedIn Founder: Xem hồ sơ LinkedIn của chuyên gia Lê Hoàng Tuyên
Phụ trách sản xuất và kiểm duyệt nội dung chuyên môn bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán, Thuế và Tư vấn Tài chính doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp về điểm mới thuế thu nhập cá nhân 2026
Hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng theo quy định tại Nghị định số 141/2026/NĐ-CP.
Mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế được nâng lên 15,5 triệu đồng một tháng theo quy định tại Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15.
Thu nhập từ chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon áp dụng mức thuế suất 5% đối với phần thu nhập vượt trên 20 triệu đồng trên mỗi lần giao dịch.
Tiền ăn giữa ca và ăn trưa chỉ tính vào thu nhập chịu thuế đối với phần vượt mức 1,2 triệu đồng một người mỗi tháng áp dụng từ ngày 01/7/2026.
Cá nhân có thu nhập vãng lai bình quân tháng trong năm không quá 15 triệu đồng và đã bị khấu trừ thuế 10% tại nguồn thì không phải quyết toán thuế đối với phần thu nhập này. Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng có phải nộp thuế không?
Mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân hiện nay là bao nhiêu?
Thu nhập từ chuyển nhượng tín chỉ các-bon chịu mức thuế suất bao nhiêu?
Tiền ăn trưa giữa ca vượt mức bao nhiêu thì phải tính thuế?
Thu nhập vãng lai dưới bao nhiêu thì không phải quyết toán thuế trực tiếp?
