Công văn 1887/TCS3-NVDTPC được Thuế cơ sở 3 tỉnh Tuyên Quang ban hành ngày 05/11/2026, về việc tuyên truyền, thực hiện Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với cá nhân và doanh nghiệp. Mức giảm là 30% số thuế phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027, áp dụng khi doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.
Ngưỡng 10 tỷ đồng nghe đơn giản, nhưng cách xác định doanh thu, cách tính số thuế được giảm và thủ tục kê khai có nhiều điểm kỹ thuật. Với doanh nghiệp, nếu doanh thu thực tế vượt quá 10 tỷ đồng, đơn vị phải nộp đủ số thuế thiếu và xử lý tiền chậm nộp theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Bài viết dưới đây phân tích từng nội dung của văn bản, kèm ví dụ minh họa và lưu ý thực tế từ đội ngũ chuyên gia MAN – Master Accountant Network.
Thông tin tóm tắt về công văn 1887/TCS3-NVDTPC
- Là gì: Công văn 1887/TCS3-NVDTPC là văn bản ngày 05/11/2026 của Thuế cơ sở 3 tỉnh Tuyên Quang, tuyên truyền và hướng dẫn thực hiện Nghị định 398/2026/NĐ-CP về giảm thuế TNCN, thuế TNDN.
- Dùng làm gì: Giúp người nộp thuế nắm bắt và thực hiện đúng chính sách giảm 30% số thuế phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027.
- Áp dụng cho ai: Cá nhân cư trú có thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam, có doanh thu hằng năm của năm 2026, 2027 không quá 10 tỷ đồng.
- Khi nào cần: Khi lập hồ sơ khai thuế quý, 06 tháng hoặc năm của cá nhân kinh doanh; khi doanh nghiệp tạm nộp thuế TNDN hằng quý; khi khai bổ sung hoặc quyết toán thuế năm.
- Toàn văn Công văn 1887/TCS3-NVDTPC
Công văn 1887/TCS3-NVDTPC là gì và có căn cứ pháp lý nào?
Trước khi đi vào chi tiết, người đọc cần nắm rõ vị trí của văn bản này trong hệ thống pháp luật. Đây là văn bản tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện chính sách đã được quy định tại Nghị quyết 43/2026/QH16 và Nghị định 398/2026/NĐ-CP.
Cơ quan ban hành và mục đích của Công văn 1887/TCS3-NVDTPC
- Cơ quan ban hành: Thuế cơ sở 3 tỉnh Tuyên Quang.
- Ngày ban hành: 05/11/2026.
- Nội dung: Tuyên truyền, thực hiện Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm thuế TNCN, thuế TNDN đối với cá nhân và doanh nghiệp.
- Mục đích: Văn bản nêu rõ mục đích như sau:
“Để các doanh nghiệp, tổ chức, hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn (gọi chung là người nộp thuế) kịp thời nắm bắt, thực hiện đúng quy định về chính sách giảm thuế.”
Văn bản gồm hai nhóm nội dung chính: (1) giảm thuế TNCN đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; (2) giảm thuế TNDN đối với doanh nghiệp, tổ chức.
Hệ thống văn bản liên quan cần đọc kèm
Để áp dụng đúng, kế toán cần đối chiếu đồng thời các văn bản được viện dẫn:
- Nghị quyết 43/2026/QH16: Văn bản được Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về giảm thuế TNCN, thuế TNDN.
- Nghị định 398/2026/NĐ-CP: Quy định chi tiết, ban hành kèm Mẫu số 01 (tại Phụ lục) và Mẫu số 02.
- Điều 4, Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP: Căn cứ xác định doanh thu của cá nhân kinh doanh được giảm thuế.
- Điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ-CP: Quy định các khoản chi phí được trừ và không được trừ khi tính thuế TNCN cho hộ kinh doanh.
- Khoản 3 Điều 18 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025: Các khoản thu nhập này cũng thuộc phạm vi tính số thuế TNDN được giảm.
- Luật Hợp tác xã 2023: Căn cứ thành lập hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thuộc đối tượng áp dụng.
- Khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP: Căn cứ được viện dẫn để xử lý tiền chậm nộp khi doanh nghiệp có tổng doanh thu thực tế vượt quá 10 tỷ đồng.
Theo góc nhìn từ MAN, một sai lầm phổ biến là chỉ đọc công văn hướng dẫn mà bỏ qua nghị định gốc. Công văn chỉ gửi đến người nộp thuế “một số nội dung cơ bản”. Mẫu biểu và các trường hợp đặc thù vẫn phải tra cứu tại Nghị định 398/2026/NĐ-CP.
Công văn 1887/TCS3-NVDTPC hướng dẫn giảm thuế TNCN cho hộ, cá nhân kinh doanh thế nào?
Phần đầu tiên của văn bản dành cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Đây là nhóm đối tượng đông nhưng dễ bỏ lỡ quyền lợi nhất do thiếu thông tin.
Mức giảm và đối tượng được áp dụng
Văn bản quy định nguyên văn:
“Giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của cá nhân cư trú có mức doanh thu hằng năm của năm 2026, 2027 không quá 10 tỷ đồng.”
Về cách tính số thuế được giảm, văn bản nêu:
“Số thuế thu nhập cá nhân được giảm tính trên số thuế thu nhập cá nhân phải nộp phát sinh từ toàn bộ thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của cá nhân kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân.”
Từ hai quy định trên, cần lưu ý ba điểm:
- Chủ thể: Cá nhân cư trú.
- Loại thu nhập: Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Phương pháp tính thuế: Không phân biệt phương pháp tính thuế TNCN mà cá nhân đang áp dụng.
Ví dụ minh họa: Một cá nhân cư trú kinh doanh cửa hàng vật liệu xây dựng, doanh thu năm 2026 là 6 tỷ đồng. Giả sử số thuế TNCN phải nộp từ hoạt động kinh doanh là 80 triệu đồng. Số thuế được giảm là 24 triệu đồng (30% x 80 triệu). Số thuế còn phải nộp là 56 triệu đồng.
Doanh thu nào dùng để xác định cá nhân được giảm thuế?
Văn bản không đặt ra cách tính doanh thu riêng mà dẫn chiếu:
“Doanh thu làm căn cứ xác định đối tượng được giảm thuế TNCN thực hiện theo quy định tại Điều 4, Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP.”
Như vậy, cá nhân kinh doanh phải xác định doanh thu đúng theo các điều khoản được dẫn chiếu. Không được tự đặt ra cách tính khác để đáp ứng ngưỡng 10 tỷ đồng.
Thời điểm xác định doanh thu tính thuế TNCN của hộ kinh doanh là khi nào?
Thời điểm ghi nhận doanh thu quyết định doanh thu thuộc năm nào. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc tổng doanh thu năm có vượt 10 tỷ đồng hay không. Khoản 3 Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định nguyên văn:
“Doanh thu để xác định thuế thu nhập cá nhân … 3. Thời điểm xác định doanh thu a) Đối với hoạt động bán hàng hóa là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu, quyền sử dụng hàng hóa cho người mua; b) Đối với hoạt động cung ứng dịch vụ là thời điểm hoàn thành việc cung ứng dịch vụ hoặc hoàn thành từng phần việc cung ứng dịch vụ cho người mua, trừ các hoạt động cung ứng dịch vụ nêu tại khoản 2 Điều này. …”
Theo quy định trên:
- Bán hàng hóa: Thời điểm xác định doanh thu là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu, quyền sử dụng hàng hóa cho người mua.
- Cung ứng dịch vụ: Thời điểm xác định doanh thu là thời điểm hoàn thành việc cung ứng dịch vụ hoặc hoàn thành từng phần việc cung ứng dịch vụ cho người mua, trừ các hoạt động cung ứng dịch vụ nêu tại khoản 2 Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
Ví dụ minh họa: Một hộ kinh doanh chuyển giao quyền sở hữu lô hàng trị giá 500 triệu đồng cho người mua vào ngày 03/01/2027. Theo điểm a khoản 3 Điều 5, thời điểm xác định doanh thu là ngày chuyển giao quyền sở hữu. Khoản doanh thu này thuộc năm 2027, không cộng vào doanh thu năm 2026.
Cá nhân kinh doanh kê khai giảm thuế bằng mẫu nào?
Văn bản hướng dẫn ba tình huống kê khai:
- Cá nhân kinh doanh tự kê khai: Văn bản quy định:
“Cá nhân kinh doanh dự kiến doanh thu trong kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng kê khai giảm thuế theo Mẫu số 01 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP, nộp cùng hồ sơ khai thuế quý, 06 tháng đầu năm, 06 tháng cuối năm hoặc năm.”
- Tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay: Tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế TNCN cho cá nhân kinh doanh thuộc diện được giảm thuế thực hiện kê khai theo Mẫu số 02 ban hành kèm theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP.
- Đã kê khai thuế nhưng chưa kê khai số thuế được giảm: Văn bản quy định:
“Trường hợp đã kê khai thuế nhưng chưa kê khai số thuế được giảm thì được khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ khai thuế đã khai hoặc xác định giảm thuế khi quyết toán thuế năm theo quy định.”
Các chuyên gia tại MAN với 30 năm kinh nghiệm lưu ý rằng văn bản đã mở sẵn cơ chế khai điều chỉnh, bổ sung cho trường hợp chưa kê khai số thuế được giảm. Tuy vậy, cá nhân kinh doanh nên kê khai Mẫu số 01 ngay từ kỳ đầu. Cách làm này giúp tránh điều chỉnh hồ sơ nhiều lần và giảm rủi ro thuế khi đối chiếu số liệu.
Chi phí nào được trừ khi tính thuế TNCN cho hộ kinh doanh?
Số thuế được giảm tính trên số thuế phải nộp. Khi xác định thu nhập tính thuế, chi phí được trừ ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế phải nộp. Vì vậy, nắm rõ Điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ-CP là bước không thể bỏ qua.
Điều kiện chung để chi phí được trừ
Căn cứ Điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, các khoản chi được trừ được xác định như sau:
“Các khoản chi được trừ là các khoản chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ, pháp luật về kế toán và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản thanh toán từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên theo pháp luật về thuế giá trị gia tăng.”
Có thể tóm lại thành ba yêu cầu:
- Là chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ và pháp luật về kế toán.
- Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản thanh toán từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên theo pháp luật về thuế giá trị gia tăng.
Danh mục chi phí được trừ
- Chi phí nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hóa sử dụng vào sản xuất, kinh doanh.
- Chi phí tiền lương, tiền công, tiền thưởng, các khoản phụ cấp, bảo hiểm bắt buộc và các khoản chi trả cho người lao động có đóng bảo hiểm bắt buộc theo quy định; chi phí tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp và các khoản chi trả cho người lao động dưới 01 tháng.
- Chi phí khấu hao tài sản cố định phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Mức trích khấu hao tài sản cố định được tính vào chi phí hợp lý theo quy định về chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định áp dụng đối với doanh nghiệp. Trường hợp tài sản cố định đã khấu hao hết giá trị nhưng vẫn tiếp tục được sử dụng cho sản xuất, kinh doanh thì không được trích khấu hao.
- Chi phí dịch vụ mua ngoài như điện, nước, điện thoại, internet, vận chuyển, thuê tài sản, sửa chữa, bảo dưỡng có hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật.
- Chi phí trả lãi tiền vay vốn sản xuất, kinh doanh của tổ chức tín dụng theo lãi suất thực tế. Chi phí trả lãi tiền vay vốn sản xuất, kinh doanh của đối tượng không phải là tổ chức tín dụng không vượt quá mức quy định tại Bộ luật Dân sự.
- Các khoản chi khác phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Các khoản chi không được trừ khi xác định thu nhập tính thuế
- Khoản chi không liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Các khoản chi không có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật.
- Khoản tiền lương, tiền công và các khoản chi có tính chất tiền lương của cá nhân kinh doanh, nhóm cá nhân kinh doanh, các thành viên trong hộ kinh doanh, trừ các khoản đóng góp bảo hiểm bắt buộc; khoản tiền lương, tiền công và các khoản chi có tính chất tiền lương đã tính vào chi phí nhưng thực tế không chi trả hoặc không có chứng từ thanh toán.
- Phần chi khấu hao tài sản cố định vượt mức quy định hoặc khấu hao đối với tài sản cố định không sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Các khoản chi phạt vi phạm hành chính, phạt vi phạm hợp đồng, tiền bồi thường do lỗi của cá nhân kinh doanh.
- Đất ở và công trình phục vụ sinh hoạt trên đất, xe ô tô và các tài sản đăng ký sở hữu hoặc đăng ký sử dụng mang tên cá nhân, trừ xe ô tô và các tài sản đăng ký sở hữu hoặc đăng ký sử dụng với mục đích kinh doanh vận tải, du lịch.
- Các khoản chi phí phục vụ nhu cầu cá nhân, gia đình. Cá nhân kinh doanh có trách nhiệm theo dõi riêng chi phí phục vụ hoạt động kinh doanh và chi phí phục vụ nhu cầu cá nhân, gia đình.
Ví dụ minh họa: Chủ hộ kinh doanh tự trả lương cho bản thân 20 triệu đồng mỗi tháng và tính vào chi phí. Khoản này không được trừ vì là tiền lương của thành viên trong hộ kinh doanh. Chủ hộ cũng mua nguyên liệu 30 triệu đồng một lần và trả bằng tiền mặt. Khoản chi từ 05 triệu đồng trở lên nhưng không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, nên không đáp ứng điều kiện được trừ.
Công văn 1887/TCS3-NVDTPC hướng dẫn giảm thuế TNDN cho doanh nghiệp ra sao?
Phần thứ hai của văn bản dành cho doanh nghiệp, tổ chức. Nội dung chi tiết hơn phần TNCN, đặc biệt ở cách xác định doanh thu và xử lý khi khai bổ sung.
Mức giảm thuế TNDN
Văn bản quy định:
“Giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có mức doanh thu hằng năm của năm 2026, 2027 không quá 10 tỷ đồng.”
Những đối tượng nào được giảm thuế TNDN theo Công văn 1887/TCS3-NVDTPC?
Văn bản liệt kê bốn nhóm:
- Doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam.
- Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được thành lập theo Luật Hợp tác xã 2023.
- Đơn vị sự nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam.
- Tổ chức khác được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có hoạt động sản xuất, kinh doanh có thu nhập.
Trường hợp nào không được áp dụng?
Văn bản quy định nguyên văn:
“Chính sách giảm thuế không áp dụng đối với doanh nghiệp được thành lập từ việc chia, tách doanh nghiệp sau ngày Nghị quyết 43/2026/QH16 có hiệu lực mà tổng doanh thu hằng năm của năm 2026, 2027 của các doanh nghiệp sau chia, tách trên 10 tỷ đồng.”
Điều kiện được xét theo tổng doanh thu của các doanh nghiệp sau chia, tách, không xét riêng từng doanh nghiệp.
Ví dụ minh họa: Sau ngày Nghị quyết 43/2026/QH16 có hiệu lực, Công ty A tách thành A1 và A2. Năm 2026, doanh thu của A1 là 8 tỷ đồng, của A2 là 8 tỷ đồng. Tổng doanh thu của các doanh nghiệp sau chia, tách là 16 tỷ đồng, trên 10 tỷ đồng. Chính sách giảm thuế không áp dụng, dù từng doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng.
Số thuế TNDN được giảm tính trên phạm vi nào?
Văn bản quy định:
“Số thuế thu nhập doanh nghiệp được giảm tính trên số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027, được tính trên toàn bộ thu nhập của doanh nghiệp có kỳ tính thuế theo năm bao gồm cả các khoản thu nhập quy định tại khoản 3 Điều 18 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025.”
Với doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi, văn bản quy định:
“Trường hợp doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định thì số thuế được giảm 30% được xác định trên số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi thuế.”
Ví dụ minh họa: Doanh nghiệp B có số thuế TNDN trước ưu đãi là 200 triệu đồng. Số thuế được ưu đãi là 100 triệu đồng, nên số thuế phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi là 100 triệu đồng. Số thuế được giảm 30% là 30 triệu đồng, không phải 60 triệu đồng. Số thuế còn phải nộp là 70 triệu đồng.
Doanh thu năm làm căn cứ xét giảm thuế TNDN gồm những gì?
Đây là điểm doanh nghiệp hay tính thiếu nhất. Văn bản quy định:
“Doanh thu năm làm căn cứ xác định doanh nghiệp thuộc đối tượng được giảm thuế bao gồm doanh thu từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ (không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu), doanh thu từ hoạt động tài chính và thu nhập khác.”
Như vậy, doanh thu xét điều kiện gồm ba nhóm:
- Doanh thu từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ, không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu.
- Doanh thu từ hoạt động tài chính.
- Thu nhập khác.
Ví dụ minh họa: Doanh nghiệp C có doanh thu bán hàng 9,2 tỷ đồng, các khoản giảm trừ doanh thu 0,4 tỷ đồng, doanh thu hoạt động tài chính 0,7 tỷ đồng và thu nhập khác 0,6 tỷ đồng. Doanh thu xét điều kiện là 10,1 tỷ đồng (8,8 + 0,7 + 0,6), vượt ngưỡng 10 tỷ đồng. Doanh nghiệp không thuộc đối tượng được giảm thuế, dù doanh thu bán hàng sau giảm trừ chỉ là 8,8 tỷ đồng.
Doanh nghiệp kê khai giảm thuế theo Công văn 1887/TCS3-NVDTPC như thế nào?
Sau khi xác định đủ điều kiện, doanh nghiệp cần thực hiện đúng quy trình kê khai. Văn bản hướng dẫn bốn tình huống cụ thể.
Tự xác định số thuế được giảm khi tạm nộp quý
Văn bản quy định:
“Doanh nghiệp dự kiến doanh thu trong kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 không quá 10 tỷ đồng được tự xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp được giảm khi tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp hằng quý.”
Theo quy định này, doanh nghiệp tự xác định số thuế được giảm ngay từ khi tạm nộp hằng quý, dựa trên doanh thu dự kiến của kỳ tính thuế.
Khi doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng
Văn bản quy định:
“Trường hợp tổng doanh thu thực tế trong kỳ tính thuế vượt quá 10 tỷ đồng, thì doanh nghiệp thực hiện kê khai, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định. Doanh nghiệp phải nộp đủ số tiền thuế thiếu so với số phải nộp, xử lý tiền chậm nộp theo quy định tại khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.”
Như vậy, khi doanh thu thực tế vượt ngưỡng, doanh nghiệp có hai nghĩa vụ: nộp đủ số tiền thuế thiếu và xử lý tiền chậm nộp theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Khai bổ sung hoặc sau thanh tra, kiểm tra làm tăng số thuế phải nộp
Văn bản quy định:
“Trường hợp doanh nghiệp khai bổ sung hồ sơ khai thuế thu nhập doanh nghiệp của kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 hoặc theo quyết định, kết luận, thông báo kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán của cơ quan thuế, cơ quan có thẩm quyền làm tăng số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp thì số thuế tăng thêm được giảm 30% theo quy định nếu doanh nghiệp vẫn đáp ứng điều kiện được giảm thuế.”
Khai bổ sung hoặc sau thanh tra, kiểm tra làm giảm số thuế phải nộp
Văn bản quy định:
“Trường hợp doanh nghiệp khai bổ sung hồ sơ khai thuế thu nhập doanh nghiệp của kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 hoặc theo quyết định, kết luận, thông báo kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán của cơ quan thuế, cơ quan có thẩm quyền làm giảm số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp thì điều chỉnh giảm số thuế thu nhập doanh nghiệp được giảm theo quy định.”
Ví dụ minh họa: Doanh nghiệp D đủ điều kiện giảm thuế. Sau kiểm tra, cơ quan thuế xác định một khoản chi phí không được trừ, làm số thuế TNDN phải nộp tăng thêm 40 triệu đồng. Doanh nghiệp vẫn đáp ứng điều kiện được giảm thuế, nên số thuế tăng thêm được giảm 30%, tức 12 triệu đồng. Điều kiện “vẫn đáp ứng điều kiện được giảm thuế” là then chốt, nên nếu nội dung điều chỉnh làm thay đổi doanh thu, doanh nghiệp cần đối chiếu lại ngưỡng 10 tỷ đồng.
Nhận định chuyên gia: Rủi ro thường gặp khi áp dụng Công văn 1887/TCS3-NVDTPC
Chính sách giảm thuế mang lại lợi ích rõ ràng, nhưng đi kèm những rủi ro trong khâu thực hiện. Dưới đây là các điểm mà đội ngũ chuyên gia trên 30 năm kinh nghiệm tại MAN – Master Accountant Network lưu ý khi tư vấn và kiểm toán.
Rủi ro 1: Dự kiến doanh thu thiếu căn cứ
Cả cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp đều kê khai giảm thuế dựa trên doanh thu dự kiến của kỳ tính thuế. Nếu dự kiến thấp hơn thực tế và doanh thu của doanh nghiệp vượt quá 10 tỷ đồng, doanh nghiệp phải nộp đủ số thuế thiếu và xử lý tiền chậm nộp theo quy định.
Cách xử lý: Theo dõi doanh thu lũy kế hằng tháng và so sánh với ngưỡng 10 tỷ đồng. Khi doanh thu lũy kế tăng nhanh hơn kế hoạch, cần đánh giá lại khả năng vượt ngưỡng ngay ở kỳ tạm nộp tiếp theo, thay vì chờ đến khi quyết toán.
Rủi ro 2: Bỏ sót doanh thu tài chính và thu nhập khác
Nhiều kế toán chỉ nhìn chỉ tiêu doanh thu bán hàng. Trong khi đó, văn bản yêu cầu cộng cả doanh thu từ hoạt động tài chính và thu nhập khác. Theo chế độ kế toán doanh nghiệp, các khoản như lãi tiền gửi hay thu từ thanh lý tài sản thường được ghi nhận vào hai nhóm này. Như ví dụ doanh nghiệp C ở trên, chính các khoản này có thể đẩy doanh nghiệp vượt ngưỡng.
Cách xử lý: Lập bảng tổng hợp doanh thu xét điều kiện riêng, gồm đủ ba nhóm theo văn bản, và đối chiếu với sổ kế toán mỗi quý.
Rủi ro 3: Tính giảm 30% trước khi trừ ưu đãi
Doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế TNDN dễ tính 30% trên số thuế trước ưu đãi. Văn bản đã nêu rõ số thuế được giảm xác định trên số thuế phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi thuế. Tính sai sẽ dẫn đến số thuế nộp thiếu.
Rủi ro 4: Tái cấu trúc doanh nghiệp thiếu tính toán
Doanh nghiệp được thành lập từ việc chia, tách sau ngày Nghị quyết 43/2026/QH16 có hiệu lực sẽ không được áp dụng chính sách nếu tổng doanh thu hằng năm của các doanh nghiệp sau chia, tách trên 10 tỷ đồng. Theo góc nhìn từ MAN, mọi kế hoạch chia, tách trong giai đoạn 2026-2027 cần được đánh giá kỹ dưới góc độ rủi ro thuế trước khi thực hiện.
Rủi ro 5: Ghi nhận sai thời điểm doanh thu
Đối với hộ, cá nhân kinh doanh, thời điểm xác định doanh thu thực hiện theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP. Ghi nhận không đúng thời điểm chuyển giao quyền sở hữu, quyền sử dụng hàng hóa, hoặc thời điểm hoàn thành dịch vụ, sẽ làm sai doanh thu từng năm. Rủi ro cao nhất với giao dịch phát sinh vào cuối tháng 12 và đầu tháng 01.
Rủi ro 6: Chi phí không đủ điều kiện được trừ
Số thuế được giảm chỉ đúng khi số thuế phải nộp được tính đúng. Hai lỗi thường gặp ở hộ kinh doanh là thanh toán tiền mặt cho các khoản từ 05 triệu đồng trở lên và tính tiền lương của chính chủ hộ, thành viên hộ vào chi phí. Cả hai khoản này đều không được trừ theo Điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
Cách xử lý: Thanh toán không dùng tiền mặt cho mọi khoản chi từng lần từ 05 triệu đồng trở lên. Theo dõi riêng chi phí phục vụ hoạt động kinh doanh và chi phí phục vụ nhu cầu cá nhân, gia đình, đúng trách nhiệm mà Điều 6 đặt ra.
Rủi ro 7: Quên nộp Mẫu số 01, Mẫu số 02
Cá nhân kinh doanh nộp Mẫu số 01 cùng hồ sơ khai thuế. Tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay dùng Mẫu số 02. Quyền lợi có thể được khai điều chỉnh, bổ sung hoặc xác định khi quyết toán, nhưng điều chỉnh nhiều lần làm hồ sơ phức tạp và dễ sai sót.
Giải pháp từ MAN – Master Accountant Network là xây dựng danh mục kiểm tra cho từng kỳ khai thuế: doanh thu lũy kế theo đủ ba nhóm, số thuế phải nộp sau ưu đãi, mẫu biểu kèm theo và chứng từ thanh toán của các khoản chi lớn. Cách làm này giúp tối ưu chi phí thuế tại Việt Nam một cách hợp pháp, đồng thời sẵn sàng khi cơ quan thuế kiểm tra hoặc khi kiểm toán.
Kết luận
Công văn 1887/TCS3-NVDTPC tóm lược các nội dung cơ bản của Nghị định 398/2026/NĐ-CP: mức giảm 30% số thuế TNCN, thuế TNDN phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026, 2027; ngưỡng doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng; cách xác định doanh thu, mẫu kê khai và cách xử lý khi doanh thu thực tế vượt ngưỡng hoặc khi khai bổ sung. Với hộ, cá nhân kinh doanh, văn bản còn gắn với quy định về doanh thu tại Điều 4, Điều 5 và chi phí tại Điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ-CP. Áp dụng đúng giúp người nộp thuế hưởng trọn quyền lợi và hạn chế rủi ro phải nộp bù thuế.
Các dịch vụ thuế tại MAN – Master Accountant Network
- Dịch vụ kế toán thuế
- Dịch vụ tư vấn thuế
- Dịch vụ quyết toán thuế
- Dịch vụ báo cáo thuế
- Dịch vụ hoàn thuế GTGT
Thông tin liên hệ dịch vụ tại MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, Đường 43, Phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
- Google Business Profile: Xem Google Business Profile của MAN – Master Accountant Network
- LinkedIn Founder: Xem hồ sơ LinkedIn của chuyên gia Lê Hoàng Tuyên
Phụ trách sản xuất và kiểm duyệt nội dung chuyên môn bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán, Thuế và Tư vấn Tài chính doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp về Công văn 1887/TCS3-NVDTPC
Công văn 1887/TCS3-NVDTPC hướng dẫn giảm thuế cho kỳ tính thuế nào?
Kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027, theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Nghị quyết 43/2026/QH16.
Doanh thu đúng 10 tỷ đồng có được giảm thuế không?
Có. Văn bản dùng cụm từ “không quá 10 tỷ đồng”, nên mức doanh thu đúng 10 tỷ đồng vẫn đáp ứng điều kiện này.
Doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế TNDN có được giảm 30% không?
Có. Số thuế được giảm 30% xác định trên số thuế TNDN phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi thuế.
Cá nhân kinh doanh đã kê khai thuế nhưng chưa kê khai số thuế được giảm thì xử lý thế nào?
Được khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ khai thuế đã khai hoặc xác định giảm thuế khi quyết toán thuế năm theo quy định.
Doanh thu tài chính có tính vào ngưỡng 10 tỷ đồng của doanh nghiệp không?
Có. Doanh thu năm làm căn cứ gồm doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ (không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu), doanh thu từ hoạt động tài chính và thu nhập khác.
