Chính sách mới trong lĩnh vực kinh tế, tài chính và pháp luật lao động sẽ đồng loạt có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, tạo ra bước ngoặt quan trọng cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Việc nắm bắt kịp thời thay đổi về mức giảm trừ gia cảnh, bảng giá đất hay quy định xử phạt hóa đơn là yếu tố then chốt giúp đơn vị tối ưu chi phí và phòng tránh rủi ro pháp lý.
Các chuyên gia tại MAN – Master Accountant Network nhận định đây là đợt cải cách quy mô lớn, đòi hỏi bộ phận kế toán phải chủ động cập nhật hệ thống chứng từ. Từ việc bãi bỏ lệ phí môn bài đến áp dụng biểu mẫu kế toán mới theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, mọi thay đổi đều hướng tới sự minh bạch và số hóa toàn diện. Hãy cùng chúng tôi phân tích chi tiết các điểm then chốt dưới đây.
Siết chặt quy định hóa đơn: Chính sách mới về xử phạt lập sai thời điểm
Theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP, hành vi lập hóa đơn sai thời điểm khi bán hàng hóa hoặc dịch vụ sẽ bị xử lý nghiêm khắc hơn. Quy định này buộc kế toán phải kiểm soát chặt chẽ việc xuất hóa đơn ngay khi hoàn thành giao hàng hoặc cung cấp dịch vụ, thay vì dồn tích cuối tháng.
Mức phạt tối đa lên tới 70 triệu đồng đối với các trường hợp vi phạm từ 100 số hóa đơn trở lên. Đây là chính sách mới có tính răn đe cao, nhằm chấm dứt tình trạng xuất lùi ngày hóa đơn phổ biến tại nhiều doanh nghiệp hiện nay, đảm bảo tính minh bạch cho hệ thống thuế.
Dưới đây là bảng tổng hợp các mức phạt tiền đối với hành vi xuất hóa đơn sai thời điểm để quý doanh nghiệp tiện theo dõi:
| Số lượng hóa đơn vi phạm | Mức phạt dự kiến (VNĐ) |
| Dưới 10 số hóa đơn | Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 3 – 5 triệu |
| Từ 10 đến dưới 50 số | Phạt tiền từ 15 – 30 triệu đồng |
| Từ 50 đến dưới 100 số | Phạt tiền từ 40 – 50 triệu đồng |
| Từ 100 số hóa đơn trở lên | Phạt tiền từ 60 – 70 triệu đồng |
Chính sách mới về Thuế TNCN: Nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng
Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 đánh dấu bước tiến quan trọng hỗ trợ người lao động trước áp lực lạm phát. Kể từ ngày 01/01/2026, mức giảm trừ gia cảnh đối với thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sẽ tăng đáng kể, giúp giảm gánh nặng thuế và gia tăng thu nhập thực tế.
Việc áp dụng chính sách mới này đòi hỏi bộ phận nhân sự và kế toán tiền lương phải cập nhật sớm các phần mềm tính toán. Thay đổi này có tác động tích cực và trực tiếp đến dòng tiền của hàng triệu cá nhân đang nộp thuế tại Việt Nam, thúc đẩy tiêu dùng nội địa.
| Đối tượng giảm trừ | Mức cũ (Trước 2026) | Mức mới (Từ 01/01/2026) | Tỷ lệ tăng |
| Cho người nộp thuế | 11.000.000 VNĐ | 15.500.000 VNĐ | ~41% |
| Cho mỗi người phụ thuộc | 4.400.000 VNĐ | 6.200.000 VNĐ | ~41% |
Luật Đất đai 2024: Áp dụng bảng giá đất mới và thu hồi đất
Từ ngày 01/01/2026, các địa phương chính thức vận hành bảng giá đất xây dựng theo nguyên tắc thị trường. Chính sách mới này loại bỏ “khung giá đất” cũ, giúp giá đất sát thực tế hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí giải phóng mặt bằng, tiền sử dụng đất và các sắc thuế liên quan.
Bên cạnh đó, Nghị quyết 254/2025/QH15 quy định mở rộng các trường hợp Nhà nước thu hồi đất cho dự án khu thương mại tự do. Cơ chế mới cũng cho phép thu hồi đất trước khi hoàn tất bồi thường trong một số tình huống đặc thù để đảm bảo tiến độ dự án quốc gia.
Hệ thống chứng từ kế toán: Cập nhật 33 biểu mẫu mới theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
Thông tư 99/2025/TT-BTC ban hành nhằm chuẩn hóa công tác kế toán trong kỷ nguyên số. Đây là chính sách mới buộc doanh nghiệp phải thay đổi toàn diện hệ thống biểu mẫu đang sử dụng. Việc tuân thủ mẫu chuẩn là điều kiện tiên quyết để báo cáo tài chính được chấp nhận và minh bạch.
Các biểu mẫu này bao quát mọi hoạt động từ nhập kho đến thanh lý tài sản. Nếu không áp dụng đúng, doanh nghiệp đối mặt với rủi ro bị cơ quan thuế loại bỏ chi phí khi quyết toán, gây thiệt hại về tài chính và ảnh hưởng đến uy tín đơn vị.
Danh mục các nhóm chứng từ quan trọng áp dụng từ 2026 như sau:
- Nhóm lao động tiền lương: Bảng thanh toán lương, thưởng và bảng chấm công theo định dạng mới.
- Nhóm hàng tồn kho: Các loại phiếu nhập, xuất kho và biên bản kiểm kê vật tư chuẩn hóa.
- Nhóm tài sản cố định: Biên bản giao nhận, thanh lý tài sản và bảng tính khấu hao TSCĐ.
- Nhóm tiền mặt: Phiếu thu, phiếu chi được cập nhật cấu trúc thông tin theo quy định mới.
Cập nhật lương tối thiểu vùng: Chính sách mới điều chỉnh mức sàn thu nhập
Nghị định 293/2025/NĐ-CP điều chỉnh tăng mức lương tối thiểu vùng từ 01/01/2026 để phù hợp với biến động kinh tế. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát hợp đồng lao động và mức đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) để đảm bảo tuân thủ đúng quy định về mức sàn thu nhập.
Việc trả lương thấp hơn mức tối thiểu vùng sẽ bị xử phạt hành chính theo pháp luật lao động. Đây là chính sách mới buộc các doanh nghiệp phải cân đối lại quỹ lương và tối ưu hóa năng suất để bù đắp chi phí nhân công gia tăng.
| Vùng áp dụng | Mức lương tối thiểu (VNĐ/tháng) | Ghi chú |
| Vùng I | 5.310.000 | Các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM |
| Vùng II | 4.730.000 | Các vùng lân cận, đô thị loại II |
| Vùng III | 4.140.000 | Các huyện, thị xã |
| Vùng IV | 3.700.000 | Các khu vực còn lại |
Thay đổi phương pháp thuế cho Hộ kinh doanh: Từ khoán sang kê khai
Nghị quyết 198/2025/QH15 chính thức bãi bỏ phương pháp khoán thuế từ 01/01/2026, yêu cầu toàn bộ hộ kinh doanh chuyển sang phương pháp kê khai. Đây là bước đi quan trọng nhằm minh bạch hóa doanh thu và quản lý thuế hiệu quả hơn trong nền kinh tế số.
Chính sách mới này đòi hỏi các chủ hộ kinh doanh phải trang bị kiến thức về sổ sách kế toán và hóa đơn điện tử. Việc chuyển đổi này giúp hộ kinh doanh chuyên nghiệp hóa hoạt động, dễ dàng tiếp cận nguồn vốn ngân hàng và các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.
Miễn lệ phí môn bài và gia hạn miễn thuế đất nông nghiệp
Nghị quyết 198/2025/QH15 mang lại lợi ích lớn khi chấm dứt thu lệ phí môn bài từ 01/01/2026 cho tất cả doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Chính sách mới này giúp giảm bớt gánh nặng chi phí tuân thủ hằng năm, khuyến khích các cá nhân mạnh dạn thành lập doanh nghiệp.
Đồng thời, Nghị định 292/2025/NĐ-CP kéo dài thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030. Những chính sách này thể hiện cam kết của Nhà nước trong việc hỗ trợ sản xuất nông nghiệp bền vững và bảo vệ quyền lợi cho người nông dân.
Xếp lương nhà giáo và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong doanh nghiệp
Luật Nhà giáo mới ưu tiên xếp lương giáo viên ở mức cao nhất trong hệ thống hành chính sự nghiệp từ 2026. Đây là chính sách thu hút nhân tài cho ngành giáo dục, đi kèm với các khoản phụ cấp ưu đãi nghề linh hoạt theo vùng miền và tính chất công việc.
Về phía doanh nghiệp, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 yêu cầu phải xóa thông tin của ứng viên không trúng tuyển hoặc nhân viên đã nghỉ việc từ 01/01/2026. Đây là chính sách mới quan trọng nhằm bảo vệ quyền riêng tư, đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng quy trình quản lý dữ liệu chặt chẽ.
Giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu trong năm 2026
Nghị quyết 109/2025/UBTVQH15 tiếp tục áp dụng chính sách giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu và mỡ nhờn đến hết năm 2026. Chính sách mới này giúp ổn định mặt bằng giá cả hàng hóa, trực tiếp hỗ trợ doanh nghiệp vận tải và các đơn vị sản xuất sử dụng nhiều nhiên liệu đầu vào.
Kết luận
Chính sách mới từ tháng 01/2026 mở ra nhiều cơ hội tối ưu chi phí nhưng cũng đặt ra yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt. Việc thấu hiểu chi tiết các quy định về thuế, lương và hóa đơn sẽ giúp doanh nghiệp chủ động vận hành đúng luật, tránh được những khoản phạt hành chính không đáng có.
Để đảm bảo an toàn tài chính, doanh nghiệp cần một đơn vị đồng hành am hiểu chuyên môn. MAN – Master Accountant Network cam kết cung cấp dịch vụ kiểm toán và kế toán thuế chuyên sâu, giúp quý khách cập nhật nhanh mọi chính sách mới. Hãy liên hệ với MAN để được tư vấn lộ trình thích ứng hiệu quả nhất từ đội ngũ chuyên gia tận tâm.
Thông tin liên hệ dịch vụ tại MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Giải đáp thắc mắc thường gặp về các chính sách mới từ năm 2026
Các hộ nên sớm tiếp cận các phần mềm kế toán đơn giản và đăng ký hóa đơn điện tử. Việc thuê dịch vụ kế toán từ MAN sẽ giúp quá trình chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai diễn ra chính xác và an toàn.
Không. Chính sách mới chỉ áp dụng cho thu nhập phát sinh từ ngày 01/01/2026. Quyết toán thuế TNCN cho năm 2025 vẫn thực hiện theo mức cũ (11 triệu đồng cho bản thân và 4,4 triệu đồng cho người phụ thuộc).
Doanh nghiệp nên thiết lập hệ thống lưu trữ có tính năng tự động nhắc nhở hoặc xóa dữ liệu sau một khoảng thời gian quy định sau khi chấm dứt hợp đồng, đảm bảo đúng tinh thần của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Hộ kinh doanh cần chuẩn bị gì cho việc kê khai thuế từ 2026?
Mức giảm trừ gia cảnh mới có được áp dụng hồi tố cho năm 2025 không?
Làm sao để doanh nghiệp tuân thủ việc xóa dữ liệu người lao động đã nghỉ việc?
