Tiền lương làm thêm giờ từ ngày 01/01/2026 chính thức trở thành khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15. Đây là thay đổi trọng yếu nhằm bảo vệ quyền lợi và khuyến khích nỗ lực lao động trong bối cảnh kinh tế mới. Sự điều chỉnh này giúp gia tăng thu nhập thực tế cho người lao động, đồng thời giảm áp lực chi phí thuế cho doanh nghiệp khi quyết toán thuế hàng năm.
Theo Điều 4 và Điều 29 Luật Thuế TNCN 2025, quy định miễn thuế với tiền lương làm đêm và làm thêm giờ áp dụng từ đầu năm 2026. Với các chuyên gia kế toán, kiểm toán tại MAN – Master Accountant Network, đây là điểm mấu chốt cần cập nhật ngay vào hệ thống quản trị rủi ro thuế. Hãy cùng phân tích sâu về lộ trình thực thi và các quy định kỹ thuật liên quan đến khoản thu nhập này trong bài viết dưới đây.
Xem thêm bài viết tóm tắt tại đây
Tiền lương làm thêm giờ và hành lang pháp lý mới từ năm 2026
Từ năm 2026, chính sách thuế đối với tiền lương, tiền công của người lao động có nhiều thay đổi đáng chú ý theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Trong đó, quy định về tiền lương làm thêm giờ và làm việc ban đêm được luật hóa rõ ràng, mở rộng phạm vi thu nhập miễn thuế nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động. Việc cập nhật kịp thời các quy định mới giúp doanh nghiệp điều chỉnh bảng lương, kê khai thuế chính xác và hạn chế sai sót trong kỳ quyết toán. Nội dung dưới đây sẽ phân tích chi tiết hành lang pháp lý áp dụng từ năm 2026.
Căn cứ pháp lý tại Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025
Theo Điều 29 Luật Thuế TNCN 2025, dù luật có hiệu lực toàn diện từ 01/07/2026, nhưng quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú sẽ áp dụng sớm từ 01/01/2026. Điều này tạo sự đồng bộ với kỳ tính thuế theo năm dương lịch, giúp doanh nghiệp triển khai thuận lợi hơn.
Tại Khoản 8 Điều 4, danh mục thu nhập miễn thuế được mở rộng bao gồm tiền lương làm việc ban đêm, tiền lương làm thêm giờ và tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép. Đây là sự nâng cấp từ các hướng dẫn cũ, được luật hóa minh bạch nhằm tối ưu hóa lợi ích cho người lao động.
Hướng dẫn từ cơ quan Thuế địa phương (Công văn 226/GLA-QLDN1)
Cục Thuế tỉnh Gia Lai đã ban hành Công văn 226/GLA-QLDN1 năm 2026 hướng dẫn cụ thể về chính sách này. Văn bản khẳng định tiền lương làm thêm giờ phát sinh trong kỳ tính thuế 2026 (01/01/2026 – 31/12/2026) thuộc diện miễn thuế TNCN tuyệt đối theo Luật 109/2025/QH15.
Dù các Nghị định hướng dẫn chi tiết đang hoàn thiện, tinh thần của luật mới đã xác lập quyền lợi rõ ràng. Doanh nghiệp cần chủ động nắm bắt thông tin để điều chỉnh bảng lương kịp thời, tránh các sai sót trong kỳ báo cáo thuế đầu năm.
Cách tính tiền lương làm thêm giờ theo quy định hiện hành
Việc xác định chính xác tiền lương làm thêm giờ là điều kiện tiên quyết để áp dụng chính sách miễn thuế. Theo Điều 98 Bộ luật Lao động 2019, mức lương này tính trên đơn giá tiền lương thực trả của ngày làm việc bình thường.
Bảng tổng hợp hệ số tiền lương làm thêm giờ
Khi người lao động làm thêm giờ, doanh nghiệp phải áp dụng đúng hệ số tiền lương theo quy định của pháp luật lao động. Mức chi trả sẽ khác nhau tùy thuộc vào thời điểm làm thêm như ngày làm việc bình thường, ngày nghỉ hằng tuần, ngày lễ Tết hoặc làm việc vào ban đêm. Việc nắm rõ các hệ số này giúp doanh nghiệp tính lương chính xác, đảm bảo quyền lợi cho người lao động và tránh sai sót trong quá trình hạch toán chi phí. Bảng dưới đây tổng hợp các hệ số tiền lương làm thêm giờ cần lưu ý.
| Thời điểm làm thêm giờ | Hệ số mức lương tối thiểu | Ghi chú |
| Ngày làm việc bình thường | 150% | Tính trên đơn giá lương thực trả |
| Ngày nghỉ hằng tuần | 200% | Áp dụng cho thứ 7, CN (nếu có) |
| Ngày nghỉ Lễ, Tết | 300% | Chưa kể lương ngày lễ có hưởng lương |
| Làm việc vào ban đêm | +30% | Tính thêm so với lương ngày bình thường |
| Làm thêm giờ vào ban đêm | Phức hợp | Cộng thêm 20% lương ngày của ngày đó |
Công thức tính tiền lương làm thêm giờ vào ban đêm
Khi làm thêm giờ vào ban đêm, cách tính phức tạp hơn do cộng thêm các khoản phụ cấp đặc thù. Công thức chuẩn:
|
Lương làm thêm đêm = (Lương giờ bình thường x Hệ số làm thêm x 130%) + (20% x Lương giờ ngày làm việc của ngày đó) |
Việc nắm vững công thức giúp bộ phận nhân sự và kế toán tại MAN tránh sai sót khi tách bạch thu nhập chịu thuế. Đây là cơ sở để thực hiện quyết toán thuế chính xác, đảm bảo quyền lợi tối đa cho nhân viên trong doanh nghiệp.
Điều kiện để người sử dụng lao động huy động làm thêm giờ
Để tiền lương làm thêm giờ được coi là hợp lệ và được miễn thuế, doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về tổ chức lao động tại Điều 107 Bộ luật Lao động 2019.
Sự đồng ý của người lao động
Người sử dụng lao động chỉ được huy động làm thêm giờ khi có sự đồng ý tự nguyện của người lao động. Mọi hình thức ép buộc vượt quá quy định có thể dẫn đến việc bác bỏ chi phí hợp lý khi cơ quan thuế kiểm tra hoặc thanh tra lao động.
Giới hạn số giờ làm thêm theo quy định
Để tiền lương làm thêm giờ được ghi nhận hợp lệ, tổng số giờ làm việc phải đáp ứng các ngưỡng:
- Không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong ngày.
- Tổng giờ làm việc không quá 12 giờ/ngày.
- Không quá 40 giờ/tháng và không quá 200 giờ/năm (một số ngành đặc thù tối đa 300 giờ).
Nghĩa vụ thông báo với cơ quan quản lý
Khi tổ chức làm thêm từ 200 đến 300 giờ/năm, doanh nghiệp bắt buộc phải thông báo bằng văn bản cho Sở Lao động – Thương binh và Xã hội. Hồ sơ này là bằng chứng pháp lý quan trọng để giải trình với cơ quan thuế về tính hợp pháp của khoản chi phí miễn thuế.
Tác động của chính sách miễn thuế đến kế toán và thuế
Chính sách miễn thuế TNCN đối với tiền lương làm thêm giờ từ năm 2026 không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp cho người lao động mà còn tác động đáng kể đến công tác kế toán và quản lý thuế của doanh nghiệp. Việc thay đổi phạm vi thu nhập miễn thuế đòi hỏi bộ phận kế toán phải cập nhật cách tính lương, tách riêng các khoản thu nhập chịu thuế và miễn thuế. Nội dung dưới đây phân tích những tác động chính của chính sách này đối với doanh nghiệp và người lao động.
Tối ưu hóa thu nhập thực tế cho người lao động
Trước năm 2026, chỉ phần chênh lệch cao hơn lương ngày bình thường mới được miễn thuế. Tuy nhiên, từ 01/01/2026, toàn bộ tiền lương làm thêm giờ sẽ được miễn thuế TNCN, giúp gia tăng đáng kể thu nhập thực nhận (Net income) cho nhân viên.
Thách thức trong công tác quản lý và quyết toán thuế
Các đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán thuế như MAN cần thiết lập hệ thống bảng lương tách bạch rõ ràng. Việc theo dõi riêng biệt các cột thu nhập miễn thuế giúp tránh tình trạng tính dư thuế TNCN, đảm bảo báo cáo thuế chính xác và minh bạch.
Các trường hợp làm thêm giờ đặc biệt không bị giới hạn
Trong tình huống khẩn cấp, doanh nghiệp có quyền yêu cầu làm thêm mà không bị giới hạn số giờ. Tiền lương làm thêm giờ trong các trường hợp này vẫn được hưởng chính sách miễn thuế TNCN:
- Thực hiện lệnh động viên bảo vệ quốc phòng, an ninh.
- Bảo vệ tính mạng, tài sản trước thiên tai, dịch bệnh.
- Giải quyết sự cố kỹ thuật cấp bách ảnh hưởng đến dây chuyền sản xuất.
Kết luận
Tiền lương làm thêm giờ từ ngày 01/01/2026 được miễn thuế là bước tiến tích cực bảo vệ quyền lợi người lao động. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần quy trình kiểm soát chặt chẽ từ khâu chấm công đến hạch toán để tránh rủi ro bị truy thu thuế do sai sót thủ tục.
MAN – Master Accountant Network luôn sẵn sàng đồng hành cùng quý doanh nghiệp qua các dịch vụ kiểm toán, kế toán thuế và tư vấn thuế chuyên sâu. Chúng tôi giúp tối ưu hóa chi phí và đảm bảo tính tuân thủ pháp luật trong quyết toán thuế và báo cáo thuế. Hãy liên hệ MAN ngay để được tư vấn lộ trình áp dụng chính sách thuế mới nhất cho năm 2026.
Thông tin liên hệ dịch vụ tại MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Câu hỏi thường gặp về tiền lương làm thêm giờ năm 2026
Không. Năm 2025 vẫn áp dụng luật cũ, chỉ miễn thuế phần chênh lệch cao hơn lương bình thường. Quy định miễn toàn bộ chỉ bắt đầu từ 01/01/2026.
Có. Theo Luật Thuế TNCN 2025, tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép theo quy định cũng thuộc diện miễn thuế từ năm 2026.
Cần cập nhật phần mềm kế toán, quy chế lương và đảm bảo hồ sơ chấm công (timesheet) minh bạch để phục vụ kiểm toán và quyết toán thuế. Tiền lương làm thêm giờ năm 2025 có được miễn thuế toàn bộ không?
Tiền lương trả cho ngày phép năm không nghỉ có được miễn thuế không?
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì cho thay đổi này?
