Thủ tục kê khai và quyết toán thuế từ ngày 14/02/2026 sẽ chính thức áp dụng các quy định mới tại Nghị định số 373/2025/NĐ-CP, thay thế cho một phần quan trọng của Nghị định 126/2020/NĐ-CP
trước đây. Sự thay đổi này được giới thiệu chi tiết tại Công văn số 1066/CT-CS của Cục Thuế, nhằm mục tiêu đơn giản hóa quy trình hành chính, giảm bớt gánh nặng về hồ sơ cho người nộp thuế (NNT) và tương thích với Luật Đất đai 2024.
Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ, việc nắm vững thủ tục kê khai và quyết toán thuế không chỉ giúp doanh nghiệp và cá nhân tuân thủ pháp luật mà còn là giải pháp quản trị rủi ro tài chính tối ưu. Những cải cách về nơi nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN hay quy định về xử lý sai sót khi khai thuế theo quý cho thấy nỗ lực của cơ quan thuế trong việc tạo điều kiện thuận lợi nhất cho cộng đồng kinh doanh. Mời bạn cùng theo dõi chi tiết các điểm mới trong bài viết dưới đây để áp dụng chính xác cho kỳ tính thuế sắp tới.
Tổng quan bối cảnh pháp lý về thủ tục kê khai và quyết toán thuế kể từ 14/02/2026
Việc ban hành Nghị định 373/2025/NĐ-CP là bước đi tất yếu sau khi Luật Đất đai số 31/2024/QH15 có hiệu lực, đòi hỏi sự đồng bộ trong thủ tục kê khai và quyết toán thuế liên quan đến các nghĩa vụ tài chính về đất đai. Nghị định này không chỉ sửa đổi các lỗi kỹ thuật mà còn thay đổi tư duy quản lý từ “kiểm soát chặt chẽ” sang “hỗ trợ và phục vụ”.
Cục Thuế đã nhấn mạnh rằng các thay đổi này tập trung vào 04 nhóm vấn đề lớn: xử lý khai sai điều kiện kỳ tính thuế, xác định địa điểm nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN, thời hạn ban hành thông báo thuế và nghĩa vụ tài chính đất đai. Đối với các kế toán viên, việc cập nhật thủ tục kê khai và quyết toán thuế lúc này là bắt buộc để chuẩn bị cho kỳ quyết toán năm 2025 và các tờ khai phát sinh đầu năm 2026.
Điểm mới về thủ tục kê khai và quyết toán thuế khi khai sai điều kiện kỳ tính thuế
Theo quy định cũ tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP, khi người nộp thuế tự phát hiện mình không đủ điều kiện khai thuế theo quý, quy trình xử lý khá phức tạp với việc phải nộp “Bản xác định số tiền thuế phải nộp theo tháng tăng thêm”. Tuy nhiên, thủ tục kê khai và quyết toán thuế mới đã loại bỏ yêu cầu này để cắt giảm thủ tục rườm rà.
Quy trình chuyển đổi từ khai quý sang khai tháng
Kể từ ngày 14/02/2026, nếu doanh nghiệp đã thực hiện khai thuế theo quý nhưng thực tế không đủ điều kiện (ví dụ: doanh thu năm trước liền kề trên 50 tỷ đồng), thủ tục kê khai và quyết toán thuế yêu cầu đơn vị phải chuyển đổi kỳ khai thuế ngay từ quý tiếp theo. Đây là điểm mấu chốt để doanh nghiệp tự chỉnh sửa hệ thống kế toán kịp thời.
Nghĩa vụ nộp lại hồ sơ và tính tiền chậm nộp
NNT phải thực hiện nộp lại hồ sơ khai thuế theo tháng của các quý trước đó đã kê khai sai. Mặc dù phải tính tiền chậm nộp cho số thuế chênh lệch, nhưng một điểm cực kỳ có lợi trong thủ tục kê khai và quyết toán thuế mới là NNT sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính về việc chậm nộp hồ sơ đối với các tờ khai tháng phải nộp lại này.
| Chỉ tiêu so sánh | Quy định cũ (NĐ 126/2020) | Quy định mới (NĐ 373/2025) |
| Văn bản yêu cầu | Phải nộp Bản xác định tiền thuế tăng thêm | Bãi bỏ, không cần nộp bản xác định này |
| Xử phạt hành chính | Có rủi ro bị phạt chậm nộp hồ sơ | Không bị xử phạt hành chính về chậm nộp hồ sơ |
| Tiền chậm nộp | Tính theo quy định quản lý thuế | Vẫn phải tính tiền chậm nộp (0.03%/ngày) |
| Áp dụng cho kỳ | Từ khi phát hiện sai sót | Tháng tiếp theo của quý phát hiện |
Cải cách nơi nộp hồ sơ trong thủ tục kê khai và quyết toán thuế TNCN
Một trong những vướng mắc lớn nhất của cá nhân có thu nhập từ nhiều nơi khi thực hiện thủ tục kê khai và quyết toán thuế TNCN là xác định đúng cơ quan thuế quản lý. Nghị định 373/2025/NĐ-CP đã đưa ra lời giải bằng cách định danh hóa dựa trên giá trị thu nhập.
Tiêu chí khoản thu nhập lớn nhất
Thay vì các quy định dựa trên nơi đăng ký giảm trừ gia cảnh có phần chồng chéo, thủ tục kê khai và quyết toán thuế hiện nay quy định cá nhân nộp hồ sơ tại cơ quan thuế quản lý tổ chức chi trả có khoản thu nhập lớn nhất trong năm. Cách tiếp cận này giúp cá nhân dễ dàng xác định địa điểm dựa trên chứng từ khấu trừ thuế (mẫu 03/TNCN).
Quyền lựa chọn khi có các nguồn thu nhập bằng nhau
Trường hợp cá nhân có từ hai nguồn thu nhập trở lên và giá trị cao nhất tại các nơi này bằng nhau, thủ tục kê khai và quyết toán thuế cho phép NNT được quyền tự chọn một trong các cơ quan thuế tương ứng để quyết toán. Điều này tăng tính chủ động và thuận tiện cho người nộp thuế trong việc di chuyển hoặc giao dịch.
Cơ chế hỗ trợ chuyển hồ sơ liên thông
Đây là cải cách mang tính đột phá. Nếu NNT nộp nhầm nơi quy định, thay vì bị trả lại hồ sơ và yêu cầu đi nộp lại từ đầu như trước, thủ tục kê khai và quyết toán thuế mới quy định cơ quan thuế đã tiếp nhận có trách nhiệm hỗ trợ chuyển hồ sơ đến đúng cơ quan thuế có thẩm quyền trên hệ thống quản lý thuế tập trung (TMS).
Cập nhật nghĩa vụ tài chính đất đai trong thủ tục kê khai và quyết toán thuế
Sự ra đời của Luật Đất đai 2024 đã kéo theo việc điều chỉnh các mốc thời gian phát sinh nghĩa vụ trong thủ tục kê khai và quyết toán thuế đối với tiền sử dụng đất và các khoản lệ phí liên quan.
Ngày phát sinh nghĩa vụ với Ngân sách Nhà nước
Việc xác định đúng thời điểm tính thuế là điều kiện tiên quyết trong thủ tục kê khai và quyết toán thuế bất động sản. Nghị định 373/2025/NĐ-CP dẫn chiếu trực tiếp theo Luật Đất đai mới để bao quát mọi trường hợp: từ giao đất, cho thuê đất đến chuyển mục đích sử dụng đất. Điều này giúp loại bỏ các khoảng trống pháp lý mà quy định cũ chưa bao phủ hết.
Rút ngắn thời gian ban hành thông báo nộp thuế
Nhằm đẩy nhanh tiến độ giải quyết thủ tục hành chính, thủ tục kê khai và quyết toán thuế đối với các trường hợp chuyển nhượng, thừa kế, quà tặng bất động sản đã được rút ngắn đáng kể về thời gian xử lý của cơ quan thuế.
- Lệ phí trước bạ nhà đất: Giảm từ 05 ngày xuống còn 03 ngày làm việc.
- Thuế TNCN từ chuyển nhượng BĐS: Ban hành thông báo trong vòng 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ.
Phân tích tính thực tiễn của thủ tục kê khai và quyết toán thuế đối với doanh nghiệp
Việc áp dụng thủ tục kê khai và quyết toán thuế mới đòi hỏi bộ phận kế toán phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt dữ liệu. Không chỉ là việc điền tờ khai, mà còn là việc rà soát lại các điều kiện để đảm bảo tính tuân thủ ngay từ đầu năm tài chính.
Rà soát doanh thu để xác định kỳ kê khai
Doanh nghiệp cần thực hiện chốt doanh thu năm 2025 ngay trong tháng 01/2026. Nếu mức doanh thu vượt ngưỡng 50 tỷ đồng, kế toán phải chủ động thực hiện thủ tục kê khai và quyết toán thuế theo tháng từ kỳ tính thuế tháng 01/2026 để tránh phát sinh tiền chậm nộp không đáng có.
Quản lý chứng từ khấu trừ cho nhân viên
Đối với các cá nhân làm việc tại nhiều đơn vị, doanh nghiệp cần cung cấp chứng từ khấu trừ thuế kịp thời. Giải thích cho nhân viên về quy định “nơi có thu nhập lớn nhất” sẽ giúp họ tự tin hơn khi thực hiện thủ tục kê khai và quyết toán thuế cuối năm mà không cần lo lắng về việc bị trả hồ sơ.
Kết luận
Thủ tục kê khai và quyết toán thuế theo tinh thần của Nghị định 373/2025/NĐ-CP rõ ràng đã mang lại một luồng sinh khí mới cho môi trường pháp lý thuế tại Việt Nam. Bằng cách cắt giảm các đầu mục hồ sơ không cần thiết và tăng cường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan thuế, người nộp thuế giờ đây có thể thực hiện nghĩa vụ của mình một cách nhanh chóng, minh bạch và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, sự thay đổi luôn đi kèm với những thách thức trong việc cập nhật phần mềm và tư duy nghiệp vụ của người thực hiện.
MAN – Master Accountant Network tự hào là đơn vị hàng đầu cung cấp các dịch vụ kiểm toán, dịch vụ kế toán thuế, dịch vụ tư vấn thuế, dịch vụ quyết toán thuế và dịch vụ báo cáo thuế chuyên sâu. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, chúng tôi cam kết đồng hành cùng quý doanh nghiệp trong việc thực hiện thủ tục kê khai và quyết toán thuế một cách chính xác nhất, hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý và giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực vào hoạt động kinh doanh cốt lõi. Hãy liên hệ với MAN ngay hôm nay để nhận được sự hỗ trợ tận tâm và chuyên nghiệp nhất!
Thông tin liên hệ dịch vụ tại MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Các câu hỏi thường gặp về thủ tục kê khai và quyết toán thuế 2026
Theo thủ tục kê khai và quyết toán thuế mới, bạn sẽ không bị trả hồ sơ về. Cơ quan thuế tiếp nhận sẽ hỗ trợ chuyển hồ sơ của bạn đến đúng cơ quan thuế quản lý khoản thu nhập lớn nhất của bạn.
Không, quy định này chỉ áp dụng cho trường hợp NNT đã khai theo quý nhưng không đủ điều kiện theo quy định và thực hiện nộp lại tờ khai tháng theo thủ tục kê khai và quyết toán thuế tại Nghị định 373.
Không, thời hạn trong thủ tục kê khai và quyết toán thuế được tính theo ngày làm việc của cơ quan hành chính nhà nước, không bao gồm ngày nghỉ lễ, tết theo quy định. Nếu tôi nộp quyết toán thuế TNCN sai địa chỉ sau ngày 14/2/2026 thì có sao không?
Việc không bị xử phạt hành chính khi nộp lại tờ khai tháng áp dụng cho mọi trường hợp?
Thời hạn 03 ngày làm việc để ban hành thông báo thuế có bao gồm thứ 7 và Chủ nhật không?
