Chi phí lãi vay được trừ thuế TNDN là một trong những vấn đề quan trọng mà mọi doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm trong năm 2025. Trong quá trình sản xuất kinh doanh, việc vay vốn từ ngân hàng, tổ chức tín dụng hay cá nhân khác để bổ sung dòng tiền, đầu tư máy móc, mở rộng sản xuất là điều hết sức phổ biến. Tuy nhiên, đi kèm với đó là khoản chi phí lãi vay đáng kể mà doanh nghiệp phải gánh chịu.
Điều đáng chú ý là không phải toàn bộ chi phí lãi vay đều được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế. Chỉ những khoản chi phí lãi vay được trừ theo quy định mới được đưa vào chi phí hợp lý, từ đó giảm số thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp. Nếu doanh nghiệp hạch toán sai, nhiều khoản lãi vay có thể bị loại bỏ, dẫn đến chi phí hợp lý giảm, thu nhập chịu thuế tăng và kéo theo nghĩa vụ thuế TNDN cao hơn.
Trong bối cảnh pháp luật thuế ngày càng chặt chẽ, đặc biệt từ năm 2025, việc nắm rõ các quy định về chi phí lãi vay được trừ thuế TNDN là yêu cầu bắt buộc để doanh nghiệp quản trị tài chính hiệu quả. Bài viết này sẽ phân tích toàn diện quy định hiện hành, điều kiện được trừ, trường hợp không được trừ, ví dụ minh họa và các lưu ý quan trọng nhằm giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro và tối ưu lợi ích thuế.
Căn cứ pháp lý về chi phí lãi vay được trừ thuế TNDN
Để xác định chính xác chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm thực tiễn mà cần bám sát các quy định pháp luật hiện hành. Hệ thống văn bản pháp lý liên quan đã được ban hành qua nhiều giai đoạn, từ luật, nghị định cho đến thông tư và các công văn hướng dẫn cụ thể. Dưới đây là những căn cứ pháp lý quan trọng mà doanh nghiệp cần nắm:
| Văn bản pháp lý | Nội dung liên quan đến chi phí lãi vay được trừ |
| Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp | Quy định nguyên tắc chung về các khoản chi phí hợp lý được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. |
| Thông tư 96/2015/TT-BTC | Hướng dẫn chi tiết chi phí được trừ và không được trừ, bao gồm quy định cụ thể về chi phí lãi vay. |
| Nghị định 132/2020/NĐ-CP | Giới hạn chi phí lãi vay được trừ đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, tối đa không vượt quá 30% EBITDA. |
| Nghị định 126/2020/NĐ-CP và các văn bản bổ sung năm 2025 | Quy định về kê khai, khấu trừ và trách nhiệm quản lý chi phí lãi vay. |
| Hướng dẫn của Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế | Các công văn, văn bản giải đáp giúp doanh nghiệp xử lý tình huống thực tế liên quan đến lãi vay. |
Khái niệm và phạm vi chi phí lãi vay được trừ thuế TNDN
Chi phí lãi vay được trừ là khoản chi phí thực tế phát sinh khi doanh nghiệp vay vốn để phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật thuế. Đây là một trong những khoản chi phí hợp lý hợp lệ có tác động trực tiếp đến việc xác định thu nhập chịu thuế TNDN, qua đó ảnh hưởng đến số thuế doanh nghiệp phải nộp.
Phạm vi chi phí lãi vay được trừ được hiểu theo hướng rộng, nhưng có giới hạn và yêu cầu chứng minh rõ ràng:
Lãi vay từ ngân hàng, tổ chức tín dụng hợp pháp
Đây là loại chi phí lãi vay phổ biến nhất trong thực tiễn. Doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ nếu có đầy đủ hồ sơ như hợp đồng tín dụng, chứng từ rút vốn, chứng từ thanh toán lãi vay qua ngân hàng. Việc vay vốn từ ngân hàng giúp đảm bảo tính minh bạch, vì mức lãi suất thường nằm trong khung pháp luật cho phép.
Lãi vay từ các tổ chức, cá nhân khác
Ngoài ngân hàng, doanh nghiệp có thể vay vốn từ các tổ chức hoặc cá nhân. Các khoản chi phí lãi vay này vẫn có thể được trừ nếu:
- Có hợp đồng vay mượn hợp pháp bằng văn bản.
- Mức lãi suất không vượt quá trần do Ngân hàng Nhà nước quy định.
- Việc thanh toán lãi vay phải có chứng từ hợp lệ, tốt nhất nên thực hiện qua chuyển khoản để đảm bảo tính pháp lý.
Các khoản phí liên quan đến hoạt động vay vốn
Không chỉ tiền lãi, những khoản phí phát sinh trực tiếp từ việc vay vốn như phí bảo lãnh vay vốn, phí thẩm định hồ sơ tín dụng, phí công chứng hợp đồng vay… nếu chứng minh được liên quan chặt chẽ đến khoản vay thì cũng được tính là chi phí lãi vay được trừ.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải mọi khoản lãi vay đều được tính vào chi phí hợp lý. Doanh nghiệp chỉ được khấu trừ những khoản chi phí lãi vay được trừ hợp lệ, tức là có hồ sơ chứng từ đầy đủ, phát sinh phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, tuân thủ đúng mức trần lãi suất và giới hạn khống chế theo quy định. Việc nhầm lẫn hoặc hạch toán sai sẽ khiến doanh nghiệp bị loại chi phí khi quyết toán thuế, dẫn đến số thuế TNDN phải nộp tăng lên.
Điều kiện để chi phí lãi vay được trừ thuế TNDN
Để một khoản lãi vay được tính vào chi phí lãi vay được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, doanh nghiệp không chỉ cần chứng minh tính thực tế mà còn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý sau:
Có hợp đồng vay hợp pháp, rõ ràng
Hợp đồng vay vốn phải được lập bằng văn bản, có đầy đủ chữ ký của các bên liên quan, ghi rõ các điều khoản: số tiền vay, mục đích vay, lãi suất, phương thức thanh toán, thời hạn vay và quyền nghĩa vụ của các bên. Đây là cơ sở pháp lý để cơ quan thuế công nhận chi phí lãi vay được trừ.
Thanh toán qua ngân hàng hoặc chuyển khoản
Với các khoản vay từ tổ chức, doanh nghiệp bắt buộc phải thanh toán tiền vay và lãi vay thông qua hệ thống ngân hàng. Việc trả bằng tiền mặt thường không được chấp nhận, vì thiếu minh bạch và khó kiểm chứng.
Lãi suất không vượt quá trần do pháp luật quy định
Chi phí lãi vay được trừ chỉ áp dụng đối với phần lãi suất không vượt quá mức lãi suất trần do Ngân hàng Nhà nước công bố tại thời điểm vay. Nếu doanh nghiệp vay với lãi suất cao hơn, phần vượt trần sẽ bị loại khi tính chi phí hợp lý, đồng nghĩa không được khấu trừ thuế TNDN.
Doanh nghiệp đã góp đủ vốn điều lệ
Trường hợp doanh nghiệp chưa góp đủ vốn điều lệ theo đăng ký, thì khoản chi phí lãi vay tương ứng với phần vốn điều lệ còn thiếu sẽ không được coi là chi phí lãi vay được trừ. Điều này nhằm tránh tình trạng doanh nghiệp lợi dụng vay vốn để bù đắp vốn góp thiếu hụt.
Đáp ứng giới hạn khống chế trong giao dịch liên kết
Với doanh nghiệp có giao dịch liên kết (ví dụ: vay vốn từ công ty mẹ, công ty con, bên liên quan), tổng chi phí lãi vay được trừ không được vượt quá 30% tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay và khấu hao (EBITDA). Đây là quy định trong Nghị định 132/2020/NĐ-CP nhằm chống chuyển giá.
Có chứng từ đầy đủ, hợp lệ
Các chứng từ bắt buộc bao gồm: hợp đồng vay, bảng tính chi tiết lãi vay, chứng từ hạch toán kế toán, biên nhận thanh toán hoặc giấy báo nợ ngân hàng. Đây là căn cứ để chứng minh chi phí lãi vay phát sinh thực tế và hợp pháp.
Mục đích vay vốn hợp pháp, phục vụ sản xuất kinh doanh
Khoản vay phải phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, ví dụ: mua máy móc, đầu tư nhà xưởng, bổ sung vốn lưu động. Nếu doanh nghiệp vay cho mục đích cá nhân, đầu cơ tài sản, hoặc sử dụng vốn sai mục đích thì chi phí lãi vay sẽ không được trừ.
Các trường hợp chi phí lãi vay không được trừ thuế TNDN
Trước khi xác định chi phí lãi vay được trừ, doanh nghiệp cũng cần lưu ý rằng không phải mọi khoản chi đều được chấp nhận. Thực tế, trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế, rất nhiều doanh nghiệp bị loại khoản lãi vay do không đáp ứng đúng quy định. Những trường hợp phổ biến nhất có thể kể đến như chưa góp đủ vốn điều lệ, lãi suất vượt trần hoặc không có chứng từ hợp lệ. Để tránh rủi ro bị điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế, doanh nghiệp nên nắm rõ các trường hợp chi phí lãi vay không được trừ dưới đây.
| Trường hợp | Nội dung chi tiết |
| Vốn điều lệ chưa góp đủ | Phần lãi vay tương ứng với phần vốn điều lệ doanh nghiệp chưa góp theo cam kết sẽ không được trừ. |
| Vượt trần lãi suất | Khoản lãi vay vượt quá mức lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố hoặc không phù hợp với mặt bằng thị trường bị loại trừ. |
| Vượt 30% EBITDA (giao dịch liên kết) | Với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, chi phí lãi vay được trừ tối đa bằng 30% EBITDA, phần vượt sẽ không được tính. |
| Hợp đồng vay không hợp pháp | Các khoản vay không có hợp đồng hoặc hợp đồng không ghi rõ lãi suất, thời hạn, phương thức thanh toán. |
| Thanh toán bằng tiền mặt | Lãi vay từ tổ chức, doanh nghiệp mà thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt thay vì qua ngân hàng sẽ không được chấp nhận. |
| Vay phục vụ mục đích cá nhân | Khoản vay của chủ doanh nghiệp hoặc cá nhân sử dụng cho nhu cầu riêng, không liên quan đến hoạt động SXKD. |
| Thiếu chứng từ hợp lệ | Không có chứng từ chứng minh như sao kê ngân hàng, giấy báo nợ, chứng từ trả lãi, bảng tính chi tiết. |
Ví dụ minh họa cách xác định chi phí lãi vay được trừ thuế TNDN
Case study 1: Doanh nghiệp A – Lãi vay được trừ toàn bộ
Doanh nghiệp A hoạt động trong lĩnh vực sản xuất thực phẩm với vốn điều lệ 20 tỷ đồng và đã góp đủ ngay từ khi thành lập. Năm 2025, để mở rộng nhà xưởng, doanh nghiệp vay ngân hàng 10 tỷ đồng với lãi suất 8%/năm. Hợp đồng vay được lập đầy đủ, các điều khoản minh bạch và toàn bộ lãi được thanh toán qua ngân hàng với đầy đủ sao kê. Tổng chi phí lãi vay phát sinh trong năm là 800 triệu đồng.
Do đáp ứng đầy đủ các điều kiện về vốn điều lệ, hợp đồng, chứng từ và lãi suất phù hợp với thị trường, toàn bộ 800 triệu đồng này được cơ quan thuế chấp nhận là chi phí lãi vay được trừ, qua đó giúp doanh nghiệp A giảm số thuế TNDN phải nộp.
Case study 2: Doanh nghiệp B – Chỉ được trừ một phần chi phí lãi vay
Doanh nghiệp B chuyên về thương mại, có vốn điều lệ 15 tỷ đồng và đã góp đủ vốn. Trong năm 2025, doanh nghiệp vay 5 tỷ đồng từ một cá nhân quen biết để bổ sung vốn lưu động. Tuy nhiên, mức lãi suất trong hợp đồng được thỏa thuận tới 20%/năm, trong khi lãi suất thị trường chỉ khoảng 12%. Tổng chi phí lãi vay thực tế là 1 tỷ đồng, nhưng theo quy định, chỉ phần lãi phù hợp với thị trường mới được tính là chi phí hợp lý.
Do đó, doanh nghiệp chỉ được khấu trừ 600 triệu đồng (tương ứng 12%), còn 400 triệu đồng bị loại. Việc này làm tăng lợi nhuận chịu thuế, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải nộp thêm thuế TNDN so với kỳ vọng ban đầu.
Case study 3: Doanh nghiệp C – Chi phí lãi vay bị loại do thiếu vốn điều lệ
Doanh nghiệp C đăng ký vốn điều lệ 50 tỷ đồng nhưng đến năm 2025 mới góp được 30 tỷ. Do cần thêm vốn để triển khai dự án, doanh nghiệp vay ngân hàng 40 tỷ đồng với lãi suất 10%/năm. Hợp đồng vay và chứng từ đều hợp pháp, nhưng vì chưa góp đủ 20 tỷ vốn điều lệ nên phần lãi vay phát sinh tương ứng với số vốn thiếu sẽ không được chấp nhận khi quyết toán thuế.
Trong tổng chi phí lãi vay 4 tỷ đồng, chỉ có 2 tỷ đồng được tính là chi phí lãi vay được trừ, còn 2 tỷ đồng còn lại bị loại khỏi chi phí hợp lý. Điều này khiến thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp C tăng lên, kéo theo số thuế TNDN phải nộp cũng cao hơn.
Lưu ý khi hạch toán chi phí lãi vay thuế TNDN
Để chi phí lãi vay được trừ được công nhận là chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN, bộ phận kế toán của doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ các nguyên tắc quan trọng. Trước hết, chi phí lãi vay được trừ phải được ghi nhận đúng kỳ kế toán, phản ánh chính xác thời điểm phát sinh. Việc này giúp xác định chính xác lợi nhuận và nghĩa vụ thuế, tránh trường hợp cơ quan thuế loại bỏ chi phí lãi vay được trừ khi quyết toán.
Thứ hai, doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan để chứng minh chi phí lãi vay được trừ, bao gồm hợp đồng vay vốn, giấy tờ chứng minh mục đích vay, biên bản đối chiếu công nợ, bảng tính chi tiết lãi vay, chứng từ thanh toán qua ngân hàng và sao kê tài khoản. Hồ sơ đầy đủ là cơ sở quan trọng để cơ quan thuế xác nhận chi phí lãi vay được trừ.
Thứ ba, khoản vay phải phục vụ mục đích sản xuất kinh doanh hợp pháp. Nếu sử dụng khoản vay cho mục đích cá nhân hoặc ngoài phạm vi hoạt động, toàn bộ chi phí lãi vay được trừ sẽ bị loại bỏ, làm tăng thu nhập chịu thuế và chi phí thuế phải nộp.
Cuối cùng, doanh nghiệp cần thường xuyên rà soát, đối chiếu sổ sách kế toán để tránh ghi nhận nhầm các khoản không hợp lý. Việc này giúp chứng minh chi phí lãi vay được trừ khi cơ quan thuế thanh tra và đồng thời hạn chế rủi ro pháp lý. Khi thực hiện đúng, các lưu ý trên đảm bảo rằng chi phí lãi vay được trừ luôn được ghi nhận hợp pháp, tối ưu hóa lợi ích thuế và quản lý tài chính doanh nghiệp minh bạch.
Tác động của chi phí lãi vay được trừ đến doanh nghiệp thuế TNDN
Việc xác định đúng chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN có ảnh hưởng trực tiếp và quan trọng đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp. Trước hết, khi chi phí lãi vay được trừ được ghi nhận chính xác, tổng chi phí hợp lý tăng lên, từ đó làm giảm thu nhập chịu thuế, giúp doanh nghiệp giảm số thuế TNDN phải nộp. Khoản tiền thuế tiết kiệm này có thể được sử dụng để tái đầu tư, bổ sung vốn lưu động hoặc mở rộng quy mô kinh doanh, tối ưu hóa dòng tiền và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
Ngoài ra, việc ghi nhận đúng chi phí lãi vay được trừ cũng hỗ trợ công tác quản trị tài chính và lập báo cáo kế toán. Lãi vay là chi phí cố định quan trọng, nếu không được hạch toán đúng sẽ làm sai lệch lợi nhuận và tình hình tài chính thực tế. Khi quản lý chính xác chi phí lãi vay được trừ, doanh nghiệp có thể lập các kế hoạch tài chính, dự toán chi phí và đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh một cách chính xác.
Cuối cùng, xác định đúng chi phí lãi vay được trừ giúp doanh nghiệp tránh các rủi ro pháp lý. Nếu hạch toán sai hoặc khai báo không đúng, cơ quan thuế có thể truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính, thậm chí ảnh hưởng đến uy tín và mối quan hệ với các đối tác, ngân hàng. Do đó, việc quản lý và ghi nhận chi phí lãi vay được trừ một cách chính xác vừa giúp giảm nghĩa vụ thuế, vừa bảo vệ doanh nghiệp trước các rủi ro pháp lý và tài chính.
Những thay đổi mới về chi phí lãi vay được trừ thuế TNDN năm 2025
Trong năm 2025, các quy định về thuế tiếp tục được hoàn thiện nhằm đảm bảo tính minh bạch, chính xác và phù hợp với thực tiễn sản xuất kinh doanh. Một trong những điểm đáng chú ý là quản lý chi phí lãi vay, đặc biệt là chi phí lãi vay được trừ, có nhiều thay đổi quan trọng mà doanh nghiệp cần lưu ý.
Siết chặt quản lý giao dịch liên kết
Năm 2025, cơ quan thuế tập trung giám sát các giao dịch liên kết giữa các công ty trong cùng tập đoàn hoặc giữa doanh nghiệp trong và ngoài nước. Mục tiêu là tránh tình trạng chuyển giá và khai khống chi phí lãi vay được trừ để giảm thuế TNDN. Doanh nghiệp cần đảm bảo lãi suất vay, chứng từ thanh toán và giới hạn chi phí phù hợp để chi phí lãi vay được trừ phản ánh đúng giá trị thực tế và tuân thủ quy định pháp luật.
Áp dụng hóa đơn điện tử
Một thay đổi nổi bật khác là việc sử dụng hóa đơn điện tử để chứng minh chi phí lãi vay được trừ. Doanh nghiệp phải cung cấp đầy đủ các chứng từ điện tử hợp pháp, gồm hợp đồng vay vốn, biên nhận điện tử, sao kê ngân hàng và bảng tính chi phí lãi vay. Việc này giúp cơ quan thuế xác nhận tính hợp lý của chi phí lãi vay được trừ, đồng thời nâng cao tính minh bạch và giảm rủi ro bị loại bỏ chi phí khi quyết toán thuế.
Tăng cường thanh tra, kiểm tra
Cơ quan thuế năm 2025 cũng tăng cường thanh tra các khoản chi phí lãi vay để đảm bảo tính hợp pháp và hợp lý. Doanh nghiệp phải lưu trữ hồ sơ đầy đủ, chi tiết và sẵn sàng giải trình khi có yêu cầu. Việc quản lý tốt các chứng từ sẽ đảm bảo chi phí lãi vay được trừ không bị cơ quan thuế từ chối và giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý, cũng như tối ưu nghĩa vụ thuế.
Kết luận
Việc xác định và hạch toán đúng chi phí lãi vay được trừ là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tối ưu nghĩa vụ thuế TNDN, quản lý tài chính minh bạch và hạn chế rủi ro pháp lý. Khi doanh nghiệp tuân thủ đúng các quy định về hợp đồng vay, chứng từ thanh toán, lãi suất hợp lý và mục đích sử dụng vốn, chi phí lãi vay được trừ sẽ được công nhận, góp phần giảm số thuế phải nộp và tối ưu dòng tiền cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
Ngoài ra, việc nắm vững các thay đổi mới về quản lý giao dịch liên kết, hóa đơn điện tử và thanh tra thuế năm 2025 sẽ giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ, chứng từ và hạch toán đúng, tránh bị loại chi phí hoặc truy thu thuế từ cơ quan thuế.
Để được hỗ trợ chi tiết và đồng hành trong việc tối ưu chi phí lãi vay được trừ cũng như các khoản chi phí hợp lý khác, hãy liên hệ ngay với MAN – Master Accountant Network. Chúng tôi cung cấp giải pháp tư vấn thuế chuyên sâu, giúp doanh nghiệp thực hiện đúng pháp luật, giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả tài chính.
Thông tin liên hệ dịch vụ tại MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
