10 hành vi bị coi là trốn thuế từ 1/07/2026 là nội dung trọng tâm được quy định tại Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong công tác kiểm soát tính minh bạch tài chính của doanh nghiệp. Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ, việc cập nhật các quy định này không chỉ giúp người nộp thuế tránh được các rủi ro pháp lý nghiêm trọng mà còn là nền tảng để xây dựng hệ thống quản trị rủi ro thuế bền vững cho tổ chức.
Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Thuế, số vụ vi phạm về hóa đơn và kê khai sai lệch có xu hướng gia tăng, đòi hỏi các chế tài nghiêm khắc hơn để bảo vệ ngân sách nhà nước. Luật Quản lý thuế 2025 phối hợp chặt chẽ với Bộ luật Hình sự 2025 (sửa đổi) sẽ tạo ra hành lang pháp lý đa tầng, từ xử phạt hành chính đến truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các cá nhân và pháp nhân cố tình vi phạm. Bài viết sau đây từ đội ngũ chuyên gia MAN sẽ phân tích chi tiết các điểm mới này.
Trốn thuế là gì theo định nghĩa mới nhất?
Trốn thuế không đơn thuần là lỗi sai sót nghiệp vụ kế toán mà là hành vi cố ý vi phạm nhằm mục đích không nộp hoặc nộp không đủ số tiền thuế vào ngân sách. Theo các chuyên gia tại MAN – Master Accountant Network, hành vi này bao gồm việc che giấu doanh thu, hạch toán khống chi phí hoặc sử dụng các cấu trúc giao dịch giả tạo để làm sai lệch nghĩa vụ tài chính thực tế.
Sự khác biệt lớn nhất giữa “sai sót thuế” và “trốn thuế” nằm ở yếu tố chủ quan. Nếu sai sót thuế thường do hiểu sai văn bản pháp luật hoặc nhầm lẫn số liệu thì trốn thuế gắn liền với thủ đoạn gian dối, có tính toán từ trước. Hiểu rõ 10 hành vi bị coi là trốn thuế từ 1/07/2026 sẽ giúp kế toán trưởng và chủ doanh nghiệp có cái nhìn trực diện để rà soát lại toàn bộ quy trình vận hành của đơn vị.
Chi tiết 10 hành vi bị coi là trốn thuế từ 1/07/2026 theo Luật Quản lý thuế 2025
Căn cứ theo Khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025 số 108/2025/QH15, các hành vi sau đây chính thức bị coi là trốn thuế:
Không nộp hồ sơ hoặc nộp quá hạn trên 90 ngày
Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết hạn nộp hoặc hết hạn gia hạn dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn. Đây là lỗi phổ biến nhất trong 10 hành vi bị coi là trốn thuế từ 1/07/2026.
Không ghi chép doanh thu vào sổ kế toán
Không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp. Hành vi này thường được gọi là “để ngoài sổ sách” nhằm giảm lợi nhuận tính thuế.
Không lập hóa đơn hoặc ghi giá thấp khi bán hàng
Không lập hóa đơn và không kê khai thuế khi bán hàng hóa, dịch vụ; hoặc ghi giá trị trên hóa đơn bán hàng thấp hơn giá trị thanh toán thực tế để giảm thuế GTGT và thuế TNDN.
Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp
Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ (hóa đơn khống, hóa đơn của doanh nghiệp giải thể…) để hạch toán đầu vào làm giảm số thuế phải nộp hoặc tăng số thuế được hoàn.
Sử dụng tài liệu sai lệch bản chất giao dịch
Sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất hoặc giá trị giao dịch thực tế để xác định sai nghĩa vụ thuế (ví dụ: khai khống chi phí nhân công, vật tư).
Khai sai thực tế hàng hóa xuất nhập khẩu (XNK)
Khai sai với thực tế hàng hóa XNK mà cá nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyện khắc phục hậu quả bằng cách nộp đủ số tiền thuế phải nộp theo quy định.
Cố ý khai sai thuế đối với hàng hóa XNK
Hành vi cố ý không kê khai hoặc khai sai về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu nhằm mục đích trục lợi ngân sách.
Cấu kết nhập khẩu trốn thuế
Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích trốn thuế. Đây là hành vi có tính chất đồng phạm và tổ chức cao.
Sử dụng sai mục đích hàng hóa miễn thuế
Sử dụng hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế sai mục đích quy định mà không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng với cơ quan thuế/hải quan.
Kinh doanh khi đang tạm ngừng hoạt động
Hoạt động kinh doanh trong thời gian ngừng, tạm ngừng nhưng không thông báo với cơ quan quản lý thuế để thực hiện kê khai thuế theo quy định.
Trốn thuế bị phạt như thế nào? Chi tiết mức phạt mới nhất 2026
Khi vi phạm 10 hành vi bị coi là trốn thuế từ 1/07/2026, các cá nhân và tổ chức sẽ phải đối mặt với hai tầng xử phạt: Hành chính và Hình sự.
Xử phạt vi phạm hành chính về thuế
Căn cứ theo Điểm c Khoản 3 Điều 44 Luật Quản lý thuế 2025, mức phạt đối với hành vi trốn thuế được quy định cụ thể:
- Mức phạt tiền: Phạt từ 01 lần đến 03 lần số tiền thuế trốn.
- Nguyên tắc áp dụng đối với Tổ chức và Cá nhân: Thông thường, đối với các hành vi vi phạm thủ tục quản lý thuế, mức phạt của tổ chức bằng 02 lần cá nhân. TUY NHIÊN: Riêng đối với hành vi trốn thuế và hành vi khai sai dẫn đến thiếu thuế, mức phạt tiền là NHƯ NHAU (không phân biệt giữa tổ chức và cá nhân).
Truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 200 Bộ luật Hình sự 2025)
Trường hợp vi phạm đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự, các khung hình phạt được áp dụng vô cùng nghiêm khắc:
Đối với Cá nhân
- Khung 1: Trốn thuế từ 100 triệu đến dưới 300 triệu đồng (hoặc dưới 100 triệu nhưng đã bị phạt hành chính/có tiền án): Phạt tiền từ 100 – 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm.
- Khung 2: Có tổ chức, lợi dụng chức vụ, hoặc trốn thuế từ 300 triệu đến dưới 1 tỷ đồng: Phạt tiền từ 500 triệu đến 1.5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 03 năm.
- Khung 3: Trốn thuế từ 1 tỷ đồng trở lên: Phạt tiền từ 1.5 tỷ đến 4.5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
- Hình phạt bổ sung: Phạt tiền đến 100 triệu, cấm đảm nhiệm chức vụ từ 1-5 năm hoặc tịch thu tài sản.
Đối với Pháp nhân thương mại (Doanh nghiệp)
- Phạt tiền: Từ 300 triệu đến 10 tỷ đồng tùy theo số tiền trốn thuế và mức độ vi phạm.
- Chế tài hoạt động: Có thể bị đình chỉ hoạt động có thời hạn (từ 06 tháng đến 03 năm) hoặc bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn nếu phạm tội theo quy định tại Điều 79.
- Hình phạt bổ sung: Cấm kinh doanh, cấm huy động vốn từ 01 đến 03 năm.
| Đối tượng | Hình thức xử phạt | Mức phạt chi tiết |
| Cá nhân/Tổ chức | Phạt hành chính | 1 đến 3 lần số thuế trốn |
| Cá nhân | Hình sự (Khung cao nhất) | Phạt tiền 4.5 tỷ hoặc Tù 7 năm |
| Pháp nhân | Hình sự (Khung cao nhất) | Phạt tiền 10 tỷ hoặc Đình chỉ vĩnh viễn |
Các trường hợp không bị xử phạt trốn thuế
Cần lưu ý rằng không phải mọi trường hợp nộp chậm hồ sơ sau 90 ngày đều bị quy vào 10 hành vi bị coi là trốn thuế từ 1/07/2026. Người nộp thuế chỉ bị phạt vi phạm thủ tục nếu:
- Nộp chậm sau 90 ngày nhưng không phát sinh số tiền thuế phải nộp.
- Nộp chậm sau 90 ngày, có phát sinh thuế nhưng đã nộp đủ số tiền thuế và tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra hoặc lập biên bản.
Kết luận
10 hành vi bị coi là trốn thuế từ 1/07/2026 mang đến những thách thức lớn về quản trị rủi ro cho doanh nghiệp. Với mức phạt hành chính lên đến 3 lần và chế tài hình sự có thể đình chỉ hoạt động vĩnh viễn, việc tuân thủ pháp luật thuế không còn là lựa chọn mà là sự sống còn của doanh nghiệp.
Nếu quý doanh nghiệp đang lo lắng về tính an toàn của hệ thống sổ sách hoặc cần một đơn vị chuyên nghiệp để rà soát toàn bộ nghĩa vụ thuế, MAN – Master Accountant Network là đối tác tin cậy hàng đầu. Chúng tôi cung cấp:
- Dịch vụ kế toán thuế và báo cáo thuế: Đảm bảo chính xác từng con số, đúng hạn quy định.
- Dịch vụ tư vấn thuế và quyết toán thuế: Tối ưu số thuế phải nộp trong khuôn khổ pháp luật.
- Kiểm toán thuế nội bộ: Rà soát và loại bỏ các rủi ro liên quan đến 10 hành vi bị coi là trốn thuế từ 1/07/2026.
Hãy liên hệ với MAN ngay hôm nay để bảo vệ doanh nghiệp của bạn trước những rủi ro pháp lý phức tạp!
Thông tin liên hệ dịch vụ tại MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Giải đáp thắc mắc về trốn thuế từ năm 2026
Theo Khoản 4 Điều 44 Luật QLT 2025, để đảm bảo tính công bằng và nghiêm minh của pháp luật đối với các hành vi gây thất thoát ngân sách trực tiếp, mức phạt trốn thuế không phân biệt chủ thể vi phạm.
Đây thuộc hành vi số 4 trong 10 hành vi bị coi là trốn thuế từ 1/07/2026. Doanh nghiệp sẽ bị truy thu toàn bộ số thuế, phạt từ 1-3 lần tiền thuế và có rủi ro bị khởi tố hình sự nếu số thuế trốn trên 100 triệu đồng.
Doanh nghiệp nên thường xuyên tra cứu trên Cổng Thuế điện tử (eTax) hoặc ứng dụng eTax Mobile để kịp thời phát hiện các sai sót trong kê khai và nộp thuế. Tại sao mức phạt trốn thuế của cá nhân và công ty lại bằng nhau?
Doanh nghiệp sử dụng hóa đơn ma đầu vào bị phạt thế nào?
Làm sao để kiểm tra nợ thuế doanh nghiệp tránh rủi ro?
