Quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm là thủ tục hành chính bắt buộc nhưng thường gây ra nhiều lúng túng cho người lao động. Theo Thông tư 111/2013/TT-BTC, cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương làm việc dưới 12 tháng vẫn thuộc đối tượng rà soát thuế. Việc xác định đúng số thuế phải nộp giúp bạn tuân thủ pháp luật và có cơ hội nhận lại tiền thừa qua thủ tục hoàn thuế.
Tình trạng làm việc thiếu tháng thường do thay đổi công việc hoặc bắt đầu đi làm giữa năm dương lịch. Nhiều người lầm tưởng rằng làm không đủ năm thì không được tính giảm trừ gia cảnh trọn vẹn hoặc không được ủy quyền quyết toán. Hiểu rõ quy định về quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm giúp bạn tối ưu số thuế nộp và tránh rủi ro khi cơ quan thuế rà soát dữ liệu.
Cơ sở pháp lý về quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm
Để thực hiện đúng quy trình quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm, chúng ta cần căn cứ vào hệ thống văn bản pháp luật hiện hành. Đây là nền tảng giúp kế toán và cá nhân xác định quyền lợi đối với ngân sách nhà nước.
Quy định này được chi tiết hóa tại Thông tư số 111/2013/TT-BTC và sửa đổi bởi Thông tư 92/2015/TT-BTC. Từ năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh điều chỉnh theo lộ trình mới sẽ tác động trực tiếp đến số thuế của người làm thiếu tháng. Việc nắm vững thông tư giúp cá nhân tự tin thực hiện nghĩa vụ quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm.
| Loại văn bản | Số hiệu | Nội dung liên quan |
| Luật | 04/2007/QH12 | Luật Thuế thu nhập cá nhân gốc |
| Thông tư | 111/2013/TT-BTC | Hướng dẫn thực hiện Luật Thuế TNCN |
| Thông tư | 80/2021/TT-BTC | Hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế |
| Nghị quyết | [Dự kiến 2026] | Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh mới |
Điều kiện ủy quyền quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm
Pháp luật quy định một số trường hợp người lao động có thể thực hiện ủy quyền quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm qua doanh nghiệp. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính cho các cá nhân bận rộn.
Bạn phải có hợp đồng lao động tại đơn vị vào thời điểm quyết toán, thường là quý I năm sau. Dù thời gian làm việc thực tế tại đơn vị mới chỉ vài tháng, bạn vẫn có quyền nhờ doanh nghiệp tính toán thay. Việc ủy quyền quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm mang lại sự thuận tiện nhờ đội ngũ kế toán chuyên nghiệp.
Các điều kiện cần thỏa mãn đồng thời
Cá nhân chỉ được ủy quyền khi có duy nhất thu nhập tại nơi đang làm việc hoặc thu nhập vãng lai đã khấu trừ 10%. Thu nhập vãng lai này phải đảm bảo bình quân tháng trong năm không quá 10 triệu đồng. Đơn vị mới có trách nhiệm thực hiện quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm bao gồm cả phần thu nhập ở nơi cũ nếu cùng hệ thống.
Trường hợp đặc biệt: Sáp nhập và chuyển dịch nội bộ
Người lao động chuyển sang đơn vị mới do chia tách, sáp nhập được phép ủy quyền quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm tại công ty mới. Điều kiện là bạn phải thu hồi chứng từ khấu trừ thuế do công ty cũ cấp để nộp lại cho đơn vị hiện tại. Việc này giúp hệ thống thuế ghi nhận liên tục quá trình đóng góp và giảm trừ của bạn.
Các trường hợp phải tự thực hiện quyết toán trực tiếp
Nhiều cá nhân có nguồn thu nhập phức tạp hoặc đã nghỉ việc buộc phải tự thực hiện hồ sơ. Việc tự quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm đòi hỏi bạn tổng hợp chứng từ từ tất cả nơi làm việc trong năm.
Nếu bạn đang thất nghiệp hoặc làm tự do vào tháng 3/2026, bạn không thể ủy quyền cho bất kỳ doanh nghiệp nào. Khi đó, hiểu rõ quy trình tự quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm là cách duy nhất để tránh bị phạt chậm nộp.
Đối tượng không đủ điều kiện ủy quyền
- Cá nhân đã nghỉ việc và không làm tại đâu vào thời điểm quyết toán thuế.
- Cá nhân làm việc tại nhiều nơi trong năm (có từ 2 hợp đồng lao động trên 3 tháng).
- Cá nhân có thu nhập vãng lai chưa khấu trừ thuế hoặc khấu trừ chưa đủ mức.
- Cá nhân muốn hoàn thuế nộp thừa nhưng không đủ điều kiện ủy quyền doanh nghiệp.
Lợi ích của việc tự quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm
Tự quyết toán vừa là nghĩa vụ vừa là quyền lợi thực tế của người lao động. Đối với người làm thiếu tháng, số thuế tạm nộp hàng tháng thường cao hơn mức thuế thực tế cả năm. Thực hiện tự quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm giúp bạn nhận lại tiền thừa từ ngân sách nhà nước nhanh chóng.
Cách tính số thuế TNCN phải nộp và số thuế được hoàn
Để thực hiện quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm chính xác, bạn cần hiểu công thức tính thuế thu nhập cá nhân theo năm. Công thức này giúp bạn so sánh số thuế thực tế phải đóng và số thuế đã bị tạm khấu trừ hàng tháng.
Số thuế phải nộp bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Khi làm quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm, nếu số thuế đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp theo công thức năm, bạn sẽ được hoàn lại phần chênh lệch.
- Thu nhập tính thuế = Tổng thu nhập chịu thuế – Các khoản giảm trừ (Bản thân, người phụ thuộc, bảo hiểm…).
- Thuế TNCN phải nộp năm = Thu nhập tính thuế (năm) x Thuế suất tương ứng theo Biểu thuế lũy tiến từng phần.
- Số thuế được hoàn = Tổng số thuế đã bị khấu trừ trong năm – Thuế TNCN phải nộp năm.
Thực tế khi quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm, do bạn được giảm trừ bản thân trọn 12 tháng nhưng chỉ đi làm vài tháng, thu nhập tính thuế thường rất thấp hoặc bằng 0. Do đó, phần lớn người làm không đủ năm đều nhận được tiền hoàn thuế đáng kể.
Quy định mới về giảm trừ gia cảnh năm 2026
Sự thay đổi về mức giảm trừ gia cảnh là nội dung trọng tâm trong kỳ quyết toán năm 2025. Đối với quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm, mức giảm trừ bản thân vẫn được tính đủ 12 tháng.
Ngay cả khi bạn chỉ làm việc 5 tháng, bạn vẫn được giảm trừ bản thân đủ 186 triệu đồng cho cả năm 2025. Quy định này cực kỳ có lợi, giúp giảm số thuế phải nộp cho người lao động gia nhập thị trường muộn. Đây là điểm mấu chốt khi tính toán quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm.
So sánh mức giảm trừ gia cảnh cũ và mới
Từ ngày 01/01/2026, chính sách giảm trừ gia cảnh khi tính thuế TNCN chính thức được điều chỉnh tăng mạnh nhằm phản ánh sát hơn mức sống, lạm phát và thu nhập thực tế của người lao động. So với mức áp dụng trước năm 2026, các ngưỡng giảm trừ mới không chỉ giúp giảm số thuế phải nộp mà còn mở rộng nhóm người lao động không còn phát sinh nghĩa vụ thuế, đặc biệt là người có thu nhập trung bình và đang nuôi dưỡng người phụ thuộc. Bảng so sánh dưới đây thể hiện rõ sự thay đổi giữa mức giảm trừ cũ và mới.
| Chỉ tiêu giảm trừ | Mức cũ (Trước 2026) | Mức mới (Từ 01/01/2026) |
| Giảm trừ bản thân (tháng) | 11.000.000 VNĐ | 15.500.000 VNĐ |
| Giảm trừ bản thân (năm) | 132.000.000 VNĐ | 186.000.000 VNĐ |
| Giảm trừ người phụ thuộc (tháng) | 4.400.000 VNĐ | 6.200.000 VNĐ |
| Giảm trừ người phụ thuộc (năm) | 52.800.000 VNĐ | 74.400.000 VNĐ |
Nguyên tắc tính giảm trừ người phụ thuộc
Giảm trừ cho người phụ thuộc khi quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm tính từ tháng phát sinh nuôi dưỡng. Bạn cần đảm bảo thông tin đăng ký tại doanh nghiệp được kết chuyển đầy đủ vào hồ sơ tổng kết. Việc kê khai thiếu tháng giảm trừ người phụ thuộc sẽ làm tăng số thuế phải nộp của bạn.
Thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN năm 2025
Tuân thủ thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm là yêu cầu bắt buộc để tránh bị phạt. Pháp luật quy định hai mốc thời gian khác nhau cho doanh nghiệp và cá nhân.
Do kỳ nghỉ lễ 30/04 và 01/05 năm 2026 kéo dài, thời hạn tự quyết toán đã được điều chỉnh thuận lợi hơn. Nắm rõ lịch trình giúp bạn chuẩn bị chứng từ quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm một cách chủ động và chính xác.
Mốc thời gian quan trọng cần lưu ý
- Doanh nghiệp nộp thay: Chậm nhất là ngày 31/03/2026 trên tờ khai 05/QTT-TNCN.
- Cá nhân tự quyết toán: Chậm nhất là ngày 04/05/2026 do trùng ngày nghỉ lễ dài.
- Trường hợp hoàn thuế: Bạn có thể nộp hồ sơ sau thời hạn trên nếu chỉ có số thuế nộp thừa cần hoàn.
Hướng dẫn quy trình quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm trực tuyến
Cá nhân có thể tự thực hiện thủ tục ngay tại nhà qua hệ thống Thuedientu.net.vn của Tổng cục Thuế. Bạn chỉ cần có tài khoản giao dịch thuế điện tử đã được kích hoạt chính thức.
Quy trình quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm gồm: Đăng nhập, chọn tờ khai 02/QTT-TNCN và nhập số liệu từ chứng từ. Cuối cùng, bạn kiểm tra lại số thuế thừa hoặc thiếu rồi gửi tờ khai kèm các file minh chứng cần thiết.
Trước khi làm quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm, hãy tập hợp các giấy tờ:
- Chứng từ khấu trừ thuế TNCN từ tất cả các công ty cũ và mới.
- Thư xác nhận thu nhập nếu làm việc cho tổ chức quốc tế.
- Hóa đơn đóng góp từ thiện, bảo hiểm hoặc các khoản giảm trừ khác.
Các lỗi thường gặp và lưu ý quan trọng về quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm
Nhiều người mắc lỗi không cộng tổng thu nhập hoặc kê khai sai mức giảm trừ gia cảnh theo thực tế. Những sai sót này khiến hồ sơ quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm bị cơ quan thuế từ chối.
Lưu ý: Nếu số thuế phải nộp thêm sau quyết toán dưới 50.000 đồng, bạn được miễn nộp tờ khai. Đây là chính sách giúp tối giản thủ tục cho cả người dân khi thực hiện quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm.
Danh sách kiểm tra (Checklist) trước khi nộp hồ sơ như sau:
- Đã thu thập đủ chứng từ từ tất cả các công ty cũ chưa?
- Mức giảm trừ bản thân đã điền đủ 186 triệu đồng chưa?
- Tài khoản ngân hàng nhận tiền hoàn đã trùng khớp thông tin chưa?
Kết luận
Quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm đòi hỏi sự chính xác cao về số liệu và thời gian. Nắm vững quy định mới về giảm trừ gia cảnh năm 2026 sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi tài chính tối đa. Đối với doanh nghiệp, đây là trách nhiệm quan trọng trong quản trị nhân sự và tuân thủ pháp luật thuế.
Nếu bạn gặp khó khăn khi thực hiện quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm, hãy để MAN – Master Accountant Network hỗ trợ. Chúng tôi cung cấp dịch vụ kế toán thuế và kiểm toán chuyên nghiệp, giúp bạn giải quyết mọi vướng mắc hồ sơ nhanh chóng. Hãy liên hệ MAN ngay hôm nay để được tư vấn giải pháp thuế tối ưu nhất cho kỳ quyết toán 2026!
Thông tin liên hệ dịch vụ tại MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Câu hỏi thường gặp về quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm
Bạn nên tự quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm để được hoàn lại 100% số thuế đã bị khấu trừ.
Bạn vẫn được giảm trừ đủ 12 tháng tương đương 186 triệu đồng khi thực hiện quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm.
Có, mức phạt chậm nộp tờ khai khá cao nếu bạn phát sinh số thuế phải đóng thêm khi quyết toán thuế TNCN cho người làm không đủ năm. Tôi làm 3 tháng rồi nghỉ cả năm, có nên quyết toán không?
Làm nửa năm thì mức giảm trừ bản thân là bao nhiêu?
Quên nộp tờ khai có bị phạt nặng không?
