Nghị quyết số 107/2023/QH15 được Quốc hội ban hành ngày 29/11/2023, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc thực hiện Quy tắc chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu (GloBE). Việc áp dụng thuế bổ sung theo quy định này giúp Việt Nam giữ quyền đánh thuế và đảm bảo môi trường đầu tư minh bạch theo tiêu chuẩn quốc tế từ ngày 01/01/2024.
Trong bối cảnh hội nhập, Nghị quyết số 107/2023/QH15 là hành lang pháp lý then chốt điều chỉnh nghĩa vụ thuế của các tập đoàn đa quốc gia (MNE) quy mô lớn. Việc thấu hiểu mức thuế suất thực tế và thời hạn kê khai là yêu cầu bắt buộc đối với kế toán – kiểm toán để quản trị rủi ro hiệu quả. Khám phá ngay các nội dung chi tiết dưới đây để nắm bắt lộ trình thực thi mới nhất.
Đối tượng áp dụng của Nghị quyết số 107/2023/QH15
Xác định đúng đối tượng là bước đầu tiên để tuân thủ Nghị quyết số 107/2023/QH15. Không phải mọi doanh nghiệp FDI đều thuộc phạm vi điều chỉnh, mà quy định chỉ tập trung vào các “ông lớn” có sức ảnh hưởng tài chính ở quy mô toàn cầu nhằm tránh phân tán nguồn lực quản lý.
Theo Điều 2 của Nghị quyết số 107/2023/QH15, đơn vị hợp thành của tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất ít nhất 750 triệu EUR trong ít nhất 02 năm của 04 năm liền kề trước năm tài chính sẽ thuộc diện áp dụng. Điều này đảm bảo tính tập trung vào các tập đoàn có tiềm lực tài chính mạnh và phạm vi hoạt động rộng lớn.
| Tiêu chí | Nội dung quy định | Cơ sở pháp lý |
| Loại hình tổ chức | Đơn vị hợp thành của tập đoàn đa quốc gia | Điều 2.1 |
| Ngưỡng doanh thu | Tối thiểu 750 triệu EUR | Điều 2.1 |
| Thời gian duy trì | Ít nhất 2 năm trong 4 năm liền kề | Điều 2.1 |
| Mức thuế suất thực tế | Thấp hơn 15% | Điều 4.4 |
Thực tế cho thấy, Nghị quyết số 107/2023/QH15 tác động trực tiếp đến các đơn vị tại Việt Nam đang hưởng ưu đãi thuế TNDN thấp hơn 15%. Điều này đòi hỏi chuyên gia thuế rà soát kỹ lưỡng cấu trúc doanh thu và thuế suất thực tế (ETR) để tránh các sai sót trong quá trình kê khai bổ sung sau này.
Các giới hạn và ngưỡng miễn trừ thuế theo Nghị quyết số 107/2023/QH15
Nghị quyết số 107/2023/QH15 quy định các ngưỡng miễn trừ nhằm giảm bớt gánh nặng tuân thủ cho các đơn vị có quy mô nhỏ. Đây là kỹ thuật nghiệp vụ quan trọng mà kế toán cần lưu ý khi lập kế hoạch thuế và báo cáo tài chính cho tập đoàn mẹ.
Quy định về mức thuế suất thực tế tối thiểu
Khi thuế suất thực tế thấp hơn 15%, doanh nghiệp phải nộp Thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (QDMTT). Nghị quyết số 107/2023/QH15 quy định công thức tính dựa trên lợi nhuận thuần và các khoản điều chỉnh theo tiêu chuẩn GloBE để xác định số thuế bổ sung chính xác nhất.
Ngưỡng miễn trừ giá trị nhỏ (De minimis)
Theo Điều 4.9 của Nghị quyết số 107/2023/QH15, thuế bổ sung sẽ bằng 0 nếu doanh nghiệp đáp ứng đồng thời các điều kiện về quy mô hoạt động: Doanh thu bình quân dưới 10 triệu EUR và thu nhập bình quân dưới 1 triệu EUR hoặc lỗ. Quy định này giúp giảm áp lực cho các doanh nghiệp nhỏ trong tập đoàn.
Việc tính toán các con số này phải dựa trên trung bình cộng của năm tài chính hiện tại và hai năm trước đó. Điều này yêu cầu sự chính xác tuyệt đối trong việc ghi nhận số liệu kế toán và lưu trữ chứng từ theo đúng tinh thần của Nghị quyết số 107/2023/QH15.
Quy định về kê khai và nộp thuế theo Nghị quyết số 107/2023/QH15
Tính tuân thủ về thời gian là yếu tố then chốt. Nghị quyết số 107/2023/QH15 đưa ra các mốc thời gian cụ thể cho từng loại tờ khai, đảm bảo cơ quan thuế có đủ dữ liệu để giám sát. Việc chậm trễ có thể dẫn đến các chế tài nghiêm trọng theo Luật Quản lý thuế.
Thời hạn nộp tờ khai QDMTT và IIR
Kế toán cần phân biệt rõ giữa Thuế bổ sung nội địa (QDMTT) và Thuế tối thiểu đối với thu nhập tổng hợp (IIR). Nghị quyết số 107/2023/QH15 quy định thời hạn nộp tờ khai và nộp thuế như sau:
- Đối với QDMTT: Thời hạn chậm nhất là 12 tháng sau ngày kết thúc năm tài chính (Điều 6.1).
- Đối với IIR: 18 tháng đối với năm đầu tiên; 15 tháng đối với các năm tiếp theo kể từ khi kết thúc năm tài chính (Điều 6.2).
Thủ tục chỉ định đơn vị kê khai
Trường hợp tập đoàn có nhiều đơn vị tại Việt Nam, Nghị quyết số 107/2023/QH15 cho phép chỉ định một đơn vị đại diện nộp tờ khai. Thông báo chỉ định gửi trong vòng 30 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Nếu thay đổi đơn vị nộp, thời hạn thông báo là 10 ngày (Điều 6.3).
Giai đoạn chuyển tiếp theo Nghị quyết số 107/2023/QH15
Để hỗ trợ thích ứng, Nghị quyết số 107/2023/QH15 thiết lập các “Cảng an toàn” (Safe Harbours) đến hết năm 2026. Đây là nội dung quan trọng giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nghĩa vụ thuế trong ngắn hạn mà vẫn đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định pháp lý hiện hành.
Theo Điều 6.6 của Nghị quyết số 107/2023/QH15, số thuế bổ sung được coi là bằng 0 nếu đáp ứng tiêu chí về doanh thu, lợi nhuận hoặc thuế suất thực tế đơn giản dựa trên báo cáo quốc gia (CbCR). Điều này tạo điều kiện cho doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị hệ thống dữ liệu.
| Tiêu chí | Mô tả chi tiết |
| Ngưỡng doanh thu nhỏ | Doanh thu dưới 10 triệu EUR và lợi nhuận dưới 1 triệu EUR |
| Thuế suất đơn giản | Thuế suất thực tế đạt ngưỡng tối thiểu (15% – 17%) |
| Lợi nhuận thông thường | Lợi nhuận thấp hơn số trừ thu nhập dựa trên tài sản và nhân công |
Việc áp dụng phương pháp tính toán đơn giản tại Điều 6.7 của Nghị quyết số 107/2023/QH15 giúp giảm bớt các thao tác điều chỉnh phức tạp. Do nghiệp cần chủ động rà soát số liệu để áp dụng đúng các ưu đãi trong giai đoạn chuyển tiếp này.
Trách nhiệm của công ty mẹ và các quy định kỹ thuật
Nghị quyết số 107/2023/QH15 quy định rõ ràng về vai trò của Công ty mẹ tối cao, mẹ trung gian tại Việt Nam trong việc khai và nộp thuế IIR đối với các đơn vị thành viên ở nước ngoài. Điều này mở rộng phạm vi quản lý thuế của Việt Nam đối với dòng vốn đầu tư quốc tế.
Về mặt kỹ thuật, Nghị quyết số 107/2023/QH15 yêu cầu nộp thuế vào ngân sách trung ương (Điều 6.4). Tỷ giá sử dụng là trung bình tỷ giá trung tâm tháng 12 năm liền kề trước đó. Ngoài ra, Điều 6.8 cho phép bù trừ thuế đã nộp để tránh tình trạng đánh thuế trùng đối với thu nhập từ nước ngoài.
Kết luận
Nghị quyết số 107/2023/QH15 không chỉ là quy định thuế mà còn là công cụ khẳng định vị thế của Việt Nam trong hệ thống thuế quốc tế. Hiểu rõ các giới hạn về doanh thu, thuế suất và các điều khoản chuyển tiếp là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp FDI duy trì tuân thủ và tối ưu chi phí vận hành từ năm 2024.
Để hỗ trợ quý doanh nghiệp vượt qua thách thức pháp lý, MAN – Master Accountant Network cung cấp dịch vụ kiểm toán và kế toán thuế chuyên sâu. Chúng tôi cam kết giúp doanh nghiệp rà soát tác động của Nghị quyết số 107/2023/QH15, đảm bảo an toàn pháp lý và tối ưu hóa lợi ích bền vững. Hãy liên hệ với MAN ngay để nhận tư vấn chuyên nghiệp nhất!
Thông tin liên hệ dịch vụ tại MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
Giải đáp thắc mắc thường gặp về Nghị quyết số 107/2023/QH15
Theo Nghị quyết số 107/2023/QH15, tập đoàn phải có doanh thu hợp nhất từ 750 triệu EUR trở lên trong ít nhất 2/4 năm liền kề.
Chậm nhất là 12 tháng sau khi kết thúc năm tài chính theo quy định tại Điều 6.1 của Nghị quyết số 107/2023/QH15.
Có, Điều 6.8 của Nghị quyết số 107/2023/QH15 cho phép bù trừ số thuế bổ sung đã nộp khi xác định thuế TNDN tương ứng với thu nhập đầu tư nước ngoài.
Theo Điều 6.4 của Nghị quyết số 107/2023/QH15, số thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung phải được nộp hoàn toàn vào ngân sách trung ương.
Điều 6.5 của Nghị quyết số 107/2023/QH15 quy định sử dụng trung bình tỷ giá trung tâm của tháng 12 năm liền kề trước năm phát sinh thu nhập do Ngân hàng Nhà nước công bố. Ngưỡng doanh thu áp dụng là bao nhiêu?
Thời hạn nộp thuế QDMTT là khi nào?
Có được bù trừ thuế không?
Doanh nghiệp nộp thuế thu nhập bổ sung vào ngân sách cấp nào?
Theo Điều 6.4 của Nghị quyết số 107/2023/QH15, số thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung phải được nộp hoàn toàn vào ngân sách trung ương.
