Công văn số 6010/CT-CS ngày 15/12/2025 của Cục Thuế đã đưa ra những hướng dẫn đặc biệt quan trọng về việc điều chỉnh số thuế GTGT đầu vào đối với các giao dịch mua hàng trả chậm, trả góp. Theo quy định mới nhất, các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến thời hạn thanh toán trên hợp đồng để tránh rủi ro bị truy thu thuế hoặc phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế. Việc nắm vững văn bản này giúp kế toán chủ động trong việc rà soát công nợ và thực hiện kê khai bổ sung kịp thời theo đúng tinh thần của Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15.
Trong bối cảnh Nghị định 181/2025/NĐ-CP vừa có hiệu lực, Công văn số 6010/CT-CS đóng vai trò là “kim chỉ nam” giúp cụ thể hóa các điều kiện về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Đối với những lô hàng có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, việc chậm trễ thanh toán so với cam kết tại phụ lục hợp đồng không chỉ ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp mà còn trực tiếp làm giảm số thuế được khấu trừ. Bài viết dưới đây sẽ phân tích sâu các khía cạnh pháp lý và thực tiễn thi hành quy định này để bảo vệ quyền lợi tối đa cho đơn vị kinh doanh.
Căn cứ pháp lý then chốt điều chỉnh bởi Công văn số 6010/CT-CS
Để hiểu rõ tại sao Công văn số 6010/CT-CS lại yêu cầu kê khai giảm thuế, chúng ta cần xem xét hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đang vận hành. Cụ thể, Khoản 2 Điều 14 Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 đã thiết lập ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt mới, tạo ra sự thay đổi lớn trong quy trình quản lý hóa đơn đầu vào của bộ phận kế toán.
Bên cạnh đó, Điều 25 và Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP đã quy định chi tiết về các hình thức thanh toán được chấp nhận là thanh toán không dùng tiền mặt. Sự ra đời của Công văn số 6010/CT-CS nhằm giải quyết những vướng mắc phát sinh khi doanh nghiệp mua hàng trả chậm nhưng không thực hiện đúng nghĩa vụ thanh toán như đã thỏa thuận ban đầu với nhà cung cấp.
Quy định về ngưỡng giá trị hàng hóa theo Công văn số 6010/CT-CS
Một trong những điểm nhấn của Công văn số 6010/CT-CS là việc xác định ngưỡng giá trị giao dịch phải thực hiện điều chỉnh. Theo đó, mức 05 triệu đồng (đã bao gồm thuế GTGT) trở thành cột mốc bắt buộc phải có chứng từ thanh toán qua ngân hàng để được hưởng quyền lợi khấu trừ thuế đầu vào.
Kế toán cần lưu ý rằng Công văn số 6010/CT-CS không chỉ áp dụng cho một hóa đơn riêng lẻ mà còn áp dụng cho tổng giá trị các giao dịch trong cùng một ngày giữa người mua và người bán. Điều này đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ đối với các khoản nợ phải trả để đảm bảo tính tuân thủ pháp luật thuế hiện hành.
| Nội dung so sánh | Quy định cũ (Trước 2025) | Theo Công văn số 6010/CT-CS |
| Ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt | 20 triệu đồng trở lên | Từ 05 triệu đồng trở lên |
| Thời điểm điều chỉnh giảm thuế | Thường là khi thanh toán bằng tiền mặt | Ngay khi đến hạn thanh toán theo hợp đồng |
| Căn cứ điều chỉnh | Hóa đơn, chứng từ chi tiền | Hợp đồng/Phụ lục hợp đồng & Chứng từ ngân hàng |
| Thủ tục khi có chứng từ sau đó | Kê khai bổ sung | Kê khai khấu trừ lại vào kỳ phát sinh chứng từ |
Thời điểm kê khai điều chỉnh giảm thuế đầu vào
Theo hướng dẫn tại Công văn số 6010/CT-CS, nghĩa vụ điều chỉnh giảm thuế phát sinh vào kỳ tính thuế mà thời hạn thanh toán theo hợp đồng đã hết. Ví dụ, nếu hợp đồng quy định thanh toán vào ngày 30/11/2025 nhưng đến hết ngày này doanh nghiệp vẫn chưa chuyển khoản, thì trong tờ khai thuế GTGT tháng 11/2025 (hoặc Quý 4/2025), kế toán phải thực hiện giảm trừ.
Việc xác định chính xác thời điểm theo Công văn số 6010/CT-CS giúp doanh nghiệp tránh được việc tính tiền chậm nộp. Nếu doanh nghiệp lờ đi quy định này và để cơ quan thuế kiểm tra phát hiện, mức phạt có thể lên đến 20% số thuế khai thiếu kèm theo lãi suất chậm nộp hàng ngày theo quy định của Luật Quản lý thuế.
Hướng dẫn xử lý khi không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt
Công văn số 6010/CT-CS nêu rõ: trường hợp đến thời điểm thanh toán mà không có chứng từ không dùng tiền mặt thì phải kê khai giảm. Đây là một quy định mang tính “cưỡng chế” sự minh bạch trong giao dịch thương mại. Điều này áp dụng cho cả phần giá trị hàng hóa và dịch vụ đi kèm được ghi nhận trên hóa đơn.
Cần hiểu rằng, Công văn số 6010/CT-CS coi việc không có chứng từ thanh toán đúng hạn là một dấu hiệu của việc chưa đủ điều kiện khấu trừ tạm thời. Do đó, kế toán phải ghi giảm tại chỉ tiêu [37] trên tờ khai 01/GTGT để phản ánh đúng thực trạng số thuế đầu vào đủ điều kiện tại thời điểm đó.
Thủ tục khấu trừ lại sau khi đã thanh toán theo Công văn số 6010/CT-CS
Một tín hiệu tích cực từ Công văn số 6010/CT-CS là cơ chế cho phép “khấu trừ lại”. Nếu sau khi đã kê khai giảm, doanh nghiệp cuối cùng cũng thực hiện thanh toán qua ngân hàng cho nhà cung cấp, họ có quyền kê khai khấu trừ bổ sung phần thuế này vào kỳ tính thuế phát sinh chứng từ thanh toán đó.
Quy trình này theo Công văn số 6010/CT-CS giúp đảm bảo tính công bằng cho doanh nghiệp gặp khó khăn tạm thời về dòng tiền. Tuy nhiên, các chứng từ này phải đảm bảo tính hợp lệ, hợp pháp và tương ứng với giá trị hàng hóa đã ghi nhận từ các kỳ trước đó để được chấp nhận khấu trừ lại.
Kiểm soát phụ lục hợp đồng và rủi ro thuế liên quan
Việc quản lý các bản phụ lục hợp đồng là nội dung mà Công văn số 6010/CT-CS rất chú trọng. Nếu doanh nghiệp thực hiện gia hạn nợ thông qua phụ lục hợp đồng trước khi đến hạn thanh toán cũ, thời điểm phải điều chỉnh giảm thuế sẽ được dời theo thời hạn mới. Điều này mở ra một giải pháp tối ưu cho kế toán để duy trì số thuế được khấu trừ.
Tuy nhiên, Công văn số 6010/CT-CS cũng cảnh báo về việc lạm dụng phụ lục hợp đồng để trì hoãn nghĩa vụ thuế. Các kiểm tra viên thuế sẽ đối chiếu thực tế hàng hóa và khả năng tài chính của doanh nghiệp để xác định tính trung thực của các thỏa thuận gia hạn nợ này trong quá trình thanh tra, kiểm tra.
Ảnh hưởng của Công văn số 6010/CT-CS đối với công tác kiểm toán
Các kiểm toán viên khi thực hiện soát xét báo cáo tài chính năm 2025 sẽ lấy Công văn số 6010/CT-CS làm căn cứ để đánh giá rủi ro tiềm tàng về thuế. Việc không tuân thủ quy định về điều chỉnh giảm thuế hàng trả chậm có thể dẫn đến một khoản nợ thuế tiềm tàng (Contingent Liability) cần phải thuyết minh trên báo cáo.
Dưới góc độ quản trị, Công văn số 6010/CT-CS thúc đẩy doanh nghiệp cải thiện hệ thống ERP và quản lý công nợ. Việc tự động hóa nhắc nợ và cảnh báo thời hạn theo đúng tinh thần của văn bản này sẽ giảm thiểu sai sót do con người và tối ưu hóa chi phí thuế cho tổ chức.
FAQ – Câu hỏi thường gặp về Công văn số 6010/CT-CS
Nếu tôi thanh toán bằng tiền mặt cho hóa đơn 6 triệu đồng thì xử lý thế nào?
Theo Công văn số 6010/CT-CS, trường hợp này bạn tuyệt đối không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Nếu đã kê khai, bạn phải điều chỉnh giảm ngay lập tức.
Tôi mua hàng trả chậm 12 tháng, mỗi tháng thanh toán một ít, tôi kê khai thế nào?
Bạn thực hiện theo lịch thanh toán trong hợp đồng. Kỳ nào không thanh toán đúng hạn cho phần giá trị đến hạn thì kê khai giảm theo Công văn số 6010/CT-CS.
Quy định tại Công văn số 6010/CT-CS có áp dụng cho cá nhân kinh doanh không?
Có, quy định áp dụng cho tất cả cơ sở kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ khi phát sinh giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ trả chậm.
Kết luận
Công văn số 6010/CT-CS là một bước đi quyết liệt của cơ quan thuế trong việc siết chặt quản lý dòng tiền và tính trung thực của các giao dịch mua bán trả chậm. Việc nắm bắt kịp thời các nội dung hướng dẫn tại văn bản này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật mà còn là cơ sở để thực hiện quản trị tài chính hiệu quả, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có trong tương lai.
Nếu quý doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc thực hiện các quy định tại Công văn số 6010/CT-CS hoặc cần tư vấn sâu hơn về cách thức rà soát công nợ thuế, hãy liên hệ ngay với MAN – Master Accountant Network. Với đội ngũ chuyên gia dày dạn kinh nghiệm trong lĩnh vực kiểm toán và kế toán thuế, chúng tôi cam kết mang đến giải pháp tối ưu, giúp bảo vệ tối đa lợi ích của doanh nghiệp trước các kỳ thanh tra thuế phức tạp.
Thông tin liên hệ dịch vụ tại MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
Phụ trách sản xuất nội dung bởi: Ông Lê Hoàng Tuyên – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính.
