Giảm trừ gia cảnh sẽ chính thức tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc từ năm 2026. Đây là một trong những cơ chế quan trọng nhất trong tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tại Việt Nam, được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua tại Phiên họp thứ 50, ngày 17/10/2025, nhằm điều chỉnh chính sách thuế phù hợp với chi phí sinh hoạt, thu nhập bình quân và đảm bảo công bằng trong nghĩa vụ thuế.
Mức tăng này không chỉ giúp người lao động và hộ gia đình giảm bớt gánh nặng thuế mà còn tác động tích cực đến chi tiêu, tiêu dùng và sự phát triển kinh tế. Bài viết sẽ phân tích chi tiết giảm trừ gia cảnh mới, những đối tượng được hưởng lợi, cách tính thuế TNCN, cùng các lưu ý quan trọng khi áp dụng.
Cập nhật mức giảm trừ gia cảnh mới: 15,5 triệu đồng/tháng và 6,2 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc
Theo quyết nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, giảm trừ gia cảnh sẽ được điều chỉnh tăng đáng kể, giúp người nộp thuế và các hộ gia đình phù hợp hơn với chi phí sinh hoạt hiện nay. Mức giảm trừ gia cảnh mới sẽ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, tức là trong việc quyết toán thuế TNCN năm 2026 (nộp vào đầu năm 2027), người nộp thuế và doanh nghiệp sẽ căn cứ vào mức mới để xác định số thuế phải nộp. So với mức cũ, giảm trừ gia cảnh tăng gần 41%, phản ánh đúng mức tăng chi phí sinh hoạt và thu nhập bình quân của người dân.
| Đối tượng | Mức giảm trừ cũ (triệu đồng/tháng) | Mức giảm trừ mới (triệu đồng/tháng) | Mức giảm trừ mới (triệu đồng/năm) |
| Người nộp thuế | 11 | 15,5 | 186 |
| Mỗi người phụ thuộc | 4,4 | 6,2 | 74,4 |
Vì sao cần điều chỉnh giảm trừ gia cảnh? Bối cảnh kinh tế-xã hội
Mức giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh nhằm đáp ứng những thay đổi về kinh tế-xã hội trong những năm gần đây:
- Chi phí sinh hoạt tăng cao: CPI liên tục tăng qua các năm, đặc biệt ở các thành phố lớn với chi phí nhà ở, y tế, giáo dục và sinh hoạt tăng mạnh.
- Thu nhập bình quân đầu người tăng: Từ năm 2020 đến nay, thu nhập bình quân tăng khoảng 40%, tạo sự chênh lệch giữa mức giảm trừ gia cảnh hiện hành và thực tế đời sống.
- Đảm bảo công bằng thuế: Mức giảm trừ gia cảnh cũ không còn đủ để hỗ trợ người lao động, đặc biệt là những hộ có nhiều người phụ thuộc.
- Đề xuất của Bộ Tài chính và Quốc hội: Hai phương án được trình: điều chỉnh theo CPI (~21%) hoặc theo thu nhập/GDP (~40%). Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã chọn phương án theo thu nhập/GDP, nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu/tháng.
Việc tăng mức giảm trừ gia cảnh phù hợp với bối cảnh kinh tế, giúp duy trì sức mua, giảm áp lực tài chính cho người lao động, đồng thời giữ ổn định chính sách thuế.
Ai được hưởng lợi khi mức giảm trừ gia cảnh tăng?
Việc nâng giảm trừ gia cảnh mang lại lợi ích trực tiếp cho các nhóm sau:
- Người lao động có thu nhập trung bình: Với mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu/tháng, nhiều người thu nhập khoảng 17 triệu/tháng trở xuống sẽ không còn phải nộp thuế TNCN.
- Người có người phụ thuộc: Mức 6,2 triệu/tháng cho mỗi người phụ thuộc giúp các hộ gia đình có con nhỏ hoặc người già được giảm đáng kể số thuế phải nộp.
- Lao động trẻ tại thành phố lớn: Với chi phí sinh hoạt cao, mức giảm trừ gia cảnh mới giúp tăng thu nhập khả dụng và giảm áp lực chi tiêu.
| Trường hợp | Thu nhập | Số người phụ thuộc | Thuế TNCN trước giảm trừ | Thuế TNCN sau giảm trừ mới |
| Không người phụ thuộc | 17 triệu | 0 | 720.000 | 0 |
| 1 người phụ thuộc | 24 triệu | 1 | 2.520.000 | 360.000 |
| 2 người phụ thuộc | 31 triệu | 2 | 5.040.000 | 600.000 |
Tác động tới ngân sách và nền kinh tế của việc điều chỉnh giảm trừ gia cảnh
Mặc dù nâng giảm trừ gia cảnh giảm số thu ngân sách dự kiến khoảng 21.000 tỉ đồng/năm, nhưng chính sách này mang lại nhiều lợi ích kinh tế:
- Tăng chi tiêu tiêu dùng: Người lao động giữ lại nhiều thu nhập hơn, thúc đẩy tiêu dùng hàng hóa dịch vụ.
- Hỗ trợ doanh nghiệp: Khi người lao động giảm áp lực tài chính, hiệu quả lao động tăng, giảm rủi ro nợ lương hoặc phạt thuế.
- Ổn định kinh tế vĩ mô: Chính sách thuế công bằng và phù hợp giúp duy trì sự ổn định xã hội và tăng trưởng bền vững.
Hướng dẫn cách tính thuế TNCN và áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới
Để tính chính xác thuế thu nhập cá nhân (TNCN), người nộp thuế cần lưu ý công thức cơ bản sau:
|
Thuế TNCN = (Tổng thu nhập chịu thuế – BHXH/BHYT/giảm trừ gia cảnh – giảm trừ người phụ thuộc) × Thuế suất |
Trong đó:
- Giảm trừ gia cảnh bản thân: 15,5 triệu đồng/tháng từ năm 2026.
- Giảm trừ người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.
- Thuế suất: theo biểu thuế lũy tiến từ 5% đến 35%.
Ví dụ minh họa về cách tính thuế TNCN và áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới
Để giúp người nộp thuế hiểu rõ hơn về tác động của giảm trừ gia cảnh mới, dưới đây là một số ví dụ minh họa cách tính thuế TNCN với các trường hợp phổ biến. Qua các ví dụ này, bạn sẽ thấy rõ cách áp dụng mức giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc trong việc tính thu nhập chịu thuế và số thuế TNCN phải nộp.
Các ví dụ này bao gồm cả trường hợp người nộp thuế có 1 người phụ thuộc và 2 người phụ thuộc, từ đó giúp người lao động và doanh nghiệp dễ dàng hình dung và áp dụng đúng quy định mới, đồng thời tối ưu hóa quyền lợi về thuế.
Ví dụ 1: Người nộp thuế có 1 người phụ thuộc
Giả sử một người có thu nhập hàng tháng là 25 triệu đồng và có một người phụ thuộc. Theo quy định, mức giảm trừ gia cảnh dành cho bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng, trong khi mức giảm trừ cho người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.
| Khoản | Mức giảm trừ (triệu đồng/tháng) |
| Bản thân | 15,5 |
| Người phụ thuộc | 6,2 |
Tính thu nhập chịu thuế:
|
Thu nhập chịu thuế = 25 – 15,5 – 6,2 = 3,3 triệu đồng |
Tính thuế TNCN theo biểu thuế lũy tiến 10%:
|
Thuế TNCN = 3,3 x 10% = 310.000 đồng/tháng |
Ví dụ 2: Người nộp thuế có 2 người phụ thuộc
Giả sử một người có thu nhập hàng tháng là 31 triệu đồng và có 2 người phụ thuộc. Theo quy định, mức giảm trừ gia cảnh dành cho bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng, trong khi mức giảm trừ cho hai người phụ thuộc là 12,4 triệu đồng/tháng (6,2 triệu × 2). Khi áp dụng các khoản giảm trừ này, thu nhập chịu thuế sẽ được tính bằng cách lấy tổng thu nhập trừ đi các khoản giảm trừ.
| Khoản | Mức giảm trừ (triệu đồng/tháng) |
| Bản thân | 15,5 |
| Người phụ thuộc | 12,4 |
Công thức tính thu nhập chịu thuế:
|
Thu nhập chịu thuế = 31 – 15,5 – 12,4 = 3,1 triệu đồng |
Công thức tính thuế TNCN theo biểu thuế lũy tiến 10%:
|
Thuế TNCN = 3,1 – 10% = 310.000 đồng/tháng |
Những lưu ý quan trọng khi áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới
Khi áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới vào tính thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế và doanh nghiệp cần lưu ý một số điểm quan trọng để đảm bảo tính đúng, đủ và tránh sai sót. Việc nắm rõ các hướng dẫn về khai báo người phụ thuộc, cập nhật bảng lương, xác định chính xác thu nhập chịu thuế và áp dụng đúng biểu thuế lũy tiến sẽ giúp tối ưu hóa quyền lợi giảm thuế, đồng thời tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật hiện hành. Dưới đây là những lưu ý chi tiết, được trình bày trực quan trong bảng để người đọc dễ theo dõi và áp dụng.
| Lưu ý | Nội dung chi tiết |
| Khai báo người phụ thuộc | Người nộp thuế cần đăng ký chính xác và hợp lệ các đối tượng phụ thuộc với cơ quan thuế để được áp dụng giảm trừ. |
| Cập nhật phần mềm và bảng lương | Doanh nghiệp cần chỉnh sửa hệ thống tính lương, phần mềm kế toán, và bảng tính thuế để phản ánh mức giảm trừ gia cảnh mới. |
| Xác định thu nhập chịu thuế | Chỉ tính các khoản thu nhập chịu thuế theo quy định, trừ các khoản không chịu thuế như trợ cấp, thưởng khuyến khích theo quy định. |
| Áp dụng biểu thuế lũy tiến | Thuế TNCN áp dụng biểu thuế 7 bậc từ 5% đến 35%, cần tính đúng thuế suất từng bậc dựa trên thu nhập chịu thuế sau khi trừ giảm trừ. |
| Kiểm tra và lưu hồ sơ | Lưu giữ đầy đủ hồ sơ khai giảm trừ, hợp đồng, chứng từ người phụ thuộc để phục vụ kiểm tra hoặc quyết toán thuế. |
Kết luận
Giảm trừ gia cảnh là một trong những công cụ quan trọng giúp người nộp thuế tối ưu hóa nghĩa vụ thuế TNCN, giảm gánh nặng tài chính và đảm bảo công bằng trong hệ thống thuế. Việc nâng mức giảm trừ lên 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc từ năm 2026 phản ánh đúng mức tăng chi phí sinh hoạt và thu nhập bình quân, đồng thời hỗ trợ người lao động giữ lại nhiều thu nhập hơn.
Áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới đòi hỏi người nộp thuế và doanh nghiệp nắm vững cách tính thuế TNCN, khai báo người phụ thuộc chính xác và cập nhật phần mềm, bảng lương phù hợp. Việc tuân thủ các hướng dẫn này không chỉ giúp tối ưu hóa quyền lợi mà còn giảm rủi ro về sai sót thuế, đảm bảo doanh nghiệp và cá nhân thực hiện đúng pháp luật.
Để được tư vấn chi tiết về kế toán thuế, kiểm toán và tư vấn thuế, bạn có thể liên hệ MAN – Master Accountant Network. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, MAN sẽ hỗ trợ bạn tính toán chính xác, khai báo thuế hiệu quả và tối ưu hóa các quyền lợi từ mức giảm trừ gia cảnh mới, giúp bạn yên tâm quản lý thuế và tài chính doanh nghiệp.
Thông tin liên hệ dịch vụ tại MAN – Master Accountant Network
- Địa chỉ: Số 19A, đường 43, phường Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh
- Mobile/Zalo: 0903 963 163 – 0903 428 622
- Email: man@man.net.vn
