Advise
VAT, Tax News | 04/08/2026 | 33 phút đọc

Cách xử lý khi điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ chuẩn quy định 2026

Cách xử lý khi điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ chuẩn quy định 2026

Main content

Cách xử lý khi điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ là vấn đề khiến không ít kế toán doanh nghiệp lúng túng, đặc biệt từ khi Thông tư 89/2026/TT-BTC and Nghị định 252/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực. Sai sót trong khâu kê khai bổ sung không chỉ làm lệch số liệu trên tờ khai GTGT mà còn kéo theo rủi ro bị truy thu, phạt chậm nộp khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra.

Bài viết này hệ thống hóa toàn bộ quy định pháp lý hiện hành liên quan đến việc điều chỉnh số VAT còn được khấu trừ, từ căn cứ pháp luật, các trường hợp phát sinh, cách kê khai cụ thể cho đến những rủi ro thực tế doanh nghiệp Việt Nam thường gặp phải. Nội dung được biên soạn dưới góc nhìn chuyên môn của MAN – Master Accountant Network, đơn vị tư vấn thuế, kế toán, kiểm toán với hơn 30 năm kinh nghiệm thực tế tại thị trường Việt Nam.

Tóm tắt trọng tâm về cách xử lý khi điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ

Tóm tắt trọng tâm về cách xử lý khi điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ
Tóm tắt trọng tâm về cách xử lý khi điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ
  • Cách xử lý khi điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ là quy trình kê khai bổ sung nhằm điều chỉnh đúng số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau khi phát hiện sai sót.
  • Căn cứ pháp lý chính: Thông tư 89/2026/TT-BTC, Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025, và Thông tư 91/2026/TT-BTC về hóa đơn điều chỉnh.
  • Áp dụng cho mọi người nộp thuế phát hiện sai sót trên tờ khai GTGT mẫu 01/GTGT hoặc 02/GTGT, dù làm tăng hay giảm số thuế được khấu trừ.
  • Nguyên tắc chung: kê khai phần chênh lệch vào kỳ phát hiện sai sót, không hồi tố vào kỳ gốc, trừ một số trường hợp đặc thù về hóa đơn điều chỉnh.
  • Hiệu lực áp dụng: từ 1/7/2026, đồng bộ với Luật Quản lý thuế 2025 và hệ thống văn bản hướng dẫn mới.

Cách xử lý khi điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ là gì?

Cách xử lý khi điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ là gì?
Cách xử lý khi điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ là gì?

Theo quy định tại khoản 6 Điều 12 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, khi người nộp thuế phát hiện hồ sơ khai thuế đã nộp có sai sót làm thay đổi số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau, doanh nghiệp phải lập hồ sơ khai bổ sung. Phần chênh lệch tăng hoặc giảm được kê khai vào kỳ tính thuế phát hiện sai sót, không phải kê khai lại vào kỳ gốc phát sinh sai sót.

Đây là điểm khác biệt quan trọng so với cách hiểu truyền thống của nhiều kế toán, vốn quen với việc điều chỉnh trực tiếp vào kỳ gốc. Nguyên tắc mới giúp đơn giản hóa việc theo dõi sổ sách nhưng đòi hỏi kế toán phải nắm chắc chỉ tiêu kê khai tương ứng trên tờ khai mẫu 01/GTGT.

Căn cứ pháp lý xác định nguyên tắc điều chỉnh:

  • Khoản 1 Điều 12 Nghị định 252/2026/NĐ-CP: khai bổ sung phải bảo đảm xác định đầy đủ, chính xác nghĩa vụ thuế, không làm thay đổi hiệu lực kết luận thanh tra, kiểm tra đã có.
  • Khoản 6 Điều 12 Nghị định 252/2026/NĐ-CP: chênh lệch tăng, giảm số thuế GTGT được khấu trừ kê khai vào kỳ phát hiện sai sót.
  • Phụ lục II Thông tư 89/2026/TT-BTC: hướng dẫn chi tiết cách xử lý theo từng trường hợp cụ thể, gồm cả trường hợp liên quan đến hồ sơ hoàn thuế.

Vì sao doanh nghiệp cần nắm rõ cách xử lý khi điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ?

Sai sót trong kê khai thuế GTGT là một trong những lỗi phổ biến nhất tại doanh nghiệp vừa và nhỏ, do khối lượng hóa đơn lớn và quy trình đối soát chưa chặt chẽ. Nếu xử lý sai chỉ tiêu điều chỉnh, số liệu trên tờ khai không khớp với sổ sách kế toán, dẫn đến chênh lệch kéo dài qua nhiều kỳ.

Theo góc nhìn từ MAN – Master Accountant Network, phần lớn các trường hợp bị cơ quan thuế yêu cầu giải trình đều xuất phát từ việc doanh nghiệp khai sai chỉ tiêu điều chỉnh tăng, giảm hoặc bỏ sót nghĩa vụ nộp tiền chậm nộp khi phần điều chỉnh làm tăng số thuế phải nộp. Việc hiểu đúng quy trình ngay từ đầu giúp doanh nghiệp tránh mất thời gian giải trình và giảm thiểu rủi ro bị ấn định thuế.

Đối tượng nào cần áp dụng quy định điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ?

Quy định này áp dụng cho tất cả người nộp thuế thuộc diện kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, không phân biệt quy mô hay loại hình doanh nghiệp. Cụ thể các đối tượng cần lưu ý gồm:

  • Doanh nghiệp phát hiện sai sót trên tờ khai GTGT mẫu 01/GTGT đã nộp cho kỳ tính thuế trước đó.
  • Doanh nghiệp có dự án đầu tư đang kê khai riêng trên tờ khai mẫu 02/GTGT.
  • Doanh nghiệp đã nộp hồ sơ đề nghị hoàn thuế nhưng phát sinh sai sót cần điều chỉnh trước hoặc sau khi được hoàn.
  • Đơn vị thực hiện chuyển đổi loại hình, chia, tách, sáp nhập, hợp nhất hoặc chấm dứt hoạt động đơn vị phụ thuộc có phát sinh số thuế GTGT còn được khấu trừ cần bàn giao.

Points to note: không phải mọi trường hợp phát sinh chênh lệch đều bắt buộc lập hồ sơ khai bổ sung. Trường hợp kế thừa số thuế do tổ chức lại doanh nghiệp chỉ cần căn cứ thông báo chuyển nghĩa vụ thuế của cơ quan thuế để kê khai, không phải khai bổ sung.

Khi nào cần thực hiện điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ?

Thời điểm áp dụng gắn liền với thời điểm phát hiện sai sót, không phải thời điểm phát sinh sai sót ban đầu. Doanh nghiệp cần điều chỉnh ngay khi rà soát, đối chiếu và phát hiện chênh lệch giữa số liệu đã kê khai với thực tế phát sinh, thông qua các hoạt động sau:

  • Đối soát định kỳ giữa bảng kê hóa đơn đầu vào, đầu ra với tờ khai đã nộp.
  • Rà soát khi chuẩn bị hồ sơ đề nghị VAT refund.
  • Kiểm tra nội bộ trước kỳ quyết toán thuế hàng năm.
  • Sau khi nhận được yêu cầu giải trình hoặc kết luận từ cơ quan thuế, với điều kiện không thuộc phạm vi đã có quyết định thanh tra, kiểm tra.

Riêng với hóa đơn điều chỉnh, kỳ kê khai phụ thuộc vào loại tình huống làm phát sinh hóa đơn điều chỉnh, được quy định cụ thể tại khoản 5 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC.

Các văn bản pháp luật liên quan đến điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ

Lưu ý quan trọng: Từ 1/7/2026, Thông tư 91/2026/TT-BTC không còn quy định khai bổ sung vào kỳ gốc đối với hóa đơn điện tử lập sai mã số thuế, sai số tiền, sai thuế suất hoặc sai quy cách hàng hóa. Thay vào đó, việc kê khai chuyển sang thực hiện theo nguyên tắc tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Luật Quản lý thuế 2025.

Bảng tổng hợp các văn bản pháp luật liên quan đến điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ
Legal documents Số hiệu / Ngày ban hành Related content
Luật Quản lý thuế 2025 Quốc hội Quy định nguyên tắc khai bổ sung hồ sơ khai thuế tại khoản 5 Điều 12
Nghị định 252/2026/NĐ-CP Hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025 Quy định chi tiết cách khai bổ sung, kỳ kê khai chênh lệch tại khoản 1, khoản 6 Điều 12
Thông tư 89/2026/TT-BTC Ministry of Finance Phụ lục II hướng dẫn cách xử lý cụ thể từng trường hợp tăng, giảm số thuế GTGT được khấu trừ
Thông tư 91/2026/TT-BTC Bộ Tài chính, hiệu lực từ 1/7/2026 Quy định về lập hóa đơn điều chỉnh, kỳ kê khai của người bán và người mua tại Điều 10
Nghị định 254/2026/NĐ-CP Chính phủ Quy định khen thưởng người tiêu dùng tố giác hành vi không lập, giao hóa đơn điện tử

Cách xử lý cụ thể từng trường hợp điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ

Cách xử lý cụ thể từng trường hợp điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ
Cách xử lý cụ thể từng trường hợp điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ

Đây là phần cốt lõi mà kế toán cần nắm chắc để tránh sai chỉ tiêu kê khai. Mỗi trường hợp có cách xử lý riêng, phụ thuộc vào việc điều chỉnh làm tăng hay giảm số thuế, và doanh nghiệp đã đề nghị hoàn thuế hay chưa.

Trường hợp chỉ làm tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ

Nếu việc khai bổ sung chỉ làm tăng số thuế chưa khấu trừ hết chuyển kỳ sau, doanh nghiệp lập hồ sơ khai bổ sung của kỳ có sai sót, sau đó kê khai số thuế điều chỉnh tăng vào chỉ tiêu “Điều chỉnh tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước” trên tờ khai của kỳ phát hiện sai sót. Trường hợp này không phát sinh nghĩa vụ nộp thêm tiền chậm nộp.

Cần lưu ý một ngoại lệ quan trọng: nguyên tắc kê khai đơn giản nêu trên không áp dụng cho trường hợp sai sót phát hiện thuộc về kê khai, khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Với nhóm sai sót này, doanh nghiệp phải xác định lại điều kiện khấu trừ theo đúng hồ sơ, chứng từ gốc trước khi đưa vào chỉ tiêu điều chỉnh tăng, không được áp dụng máy móc cho mọi khoản chênh lệch tăng phát sinh.

Trường hợp làm giảm số thuế GTGT còn được khấu trừ

Với trường hợp làm giảm, cách xử lý phân theo ba tình huống. Nếu chưa đề nghị hoàn thuế, doanh nghiệp kê khai giảm vào chỉ tiêu tương ứng của kỳ phát hiện sai sót. Nếu đã đề nghị hoàn nhưng chưa được hoàn và thuộc diện hủy hồ sơ, doanh nghiệp phải gửi văn bản đề nghị hủy hồ sơ hoàn thuế đồng thời điều chỉnh chỉ tiêu đề nghị hoàn.

Trường hợp đã được cơ quan thuế hoàn theo diện hoàn trước, doanh nghiệp buộc phải khai bổ sung giảm số thuế đề nghị hoàn, tăng số thuế thu hồi hoàn, đồng thời nộp lại số tiền đã hoàn cùng tiền chậm nộp theo quy định. Đây là tình huống có chi phí tài chính cao nhất trong các trường hợp điều chỉnh.

Lưu ý ở cả hai tình huống hoàn thuế nêu trên: nếu số thuế điều chỉnh giảm vẫn đủ điều kiện khấu trừ, phần này được chuyển sang chỉ tiêu “Điều chỉnh tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước”, không bị mất quyền khấu trừ. Ngoài ra, người nộp thuế chỉ được khai bổ sung tăng số thuế đề nghị hoàn khi chưa nộp hồ sơ đề nghị hoàn của kỳ đó. Nếu hồ sơ hoàn đã nộp, phần tăng thêm chuyển sang kê khai khấu trừ ở kỳ sau, không cộng vào số đề nghị hoàn đang chờ xử lý.

Trường hợp làm thay đổi số thuế GTGT phải nộp

Khi điều chỉnh làm giảm số thuế được khấu trừ đồng thời làm tăng số thuế phải nộp, doanh nghiệp phải nộp phần thuế tăng thêm cùng tiền chậm nộp. Ngược lại, nếu điều chỉnh làm giảm số thuế phải nộp và tăng số thuế được khấu trừ, phần thuế đã nộp thừa được xử lý bù trừ hoặc hoàn theo quy định, đồng thời được giảm tiền chậm nộp tương ứng nếu có.

Trường hợp ảnh hưởng đồng thời tờ khai mẫu 01/GTGT và 02/GTGT

Với doanh nghiệp có dự án đầu tư kê khai riêng, Thông tư 89/2026/TT-BTC quy định cách xử lý theo từng tình huống cụ thể. Nếu điều chỉnh giảm thuế phải nộp của hoạt động sản xuất kinh doanh dẫn đến phải điều chỉnh chỉ tiêu bù trừ của dự án đầu tư, hoặc điều chỉnh giảm thuế đầu vào của dự án đầu tư làm phát sinh nghĩa vụ nộp thêm, doanh nghiệp cần đối chiếu đồng thời cả hai tờ khai để tránh sai lệch số liệu.

Riêng trường hợp phát hiện sai sót trên tờ khai mẫu 02/GTGT sau khi dự án đầu tư đã hoàn thành, doanh nghiệp không khai bổ sung tờ khai này nữa mà điều chỉnh trực tiếp trên tờ khai mẫu 01/GTGT của kỳ phát hiện sai sót.

Hóa đơn điều chỉnh, hóa đơn thay thế kê khai vào kỳ nào?

Đây là câu hỏi phát sinh song song với việc điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ, vì phần lớn sai sót trên tờ khai xuất phát từ hóa đơn đầu vào, đầu ra bị điều chỉnh hoặc thay thế. Nguyên tắc chung tại điểm d khoản 6 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC quy định: người bán kê khai vào kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh, người mua kê khai vào kỳ nhận được hóa đơn điều chỉnh.

Tuy nhiên, nguyên tắc kê khai theo kỳ hiện tại này không áp dụng cho mọi hóa đơn điều chỉnh, mà chỉ giới hạn trong bốn nhóm tình huống đặc thù quy định tại khoản 5 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC.

Bốn trường hợp đặc thù được kê khai vào kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh

  • Chiết khấu thương mại theo số lượng, doanh số: số tiền chiết khấu được tính điều chỉnh trên hóa đơn của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp sau, hoặc lập hóa đơn điều chỉnh kèm bảng kê các hóa đơn cần điều chỉnh.
  • Trả lại hàng hóa: người mua trả lại toàn bộ hoặc một phần hàng hóa, kể cả đổi hàng làm thay đổi giá trị, người bán lập hóa đơn điều chỉnh. Trường hợp các bên thỏa thuận người mua lập hóa đơn khi trả lại hàng thì người mua lập hóa đơn điện tử giao cho người bán.
  • Bảo hiểm và các khoản giảm thu: hoàn phí, giảm phí, giảm hoa hồng môi giới bảo hiểm hoặc khoản chi để giảm thu khác, người bán lập hóa đơn điều chỉnh ghi rõ số tiền và lý do hoàn, giảm.
  • Thu tiền trước, thanh toán, viễn thông, khí thiên nhiên: gồm hóa đơn thu tiền trước trong bất động sản, xây dựng bị hủy hoặc chấm dứt một phần giao dịch; tổ chức tín dụng hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán hoàn phí cho khách hàng bằng cách lập hóa đơn điều chỉnh mà không cần ghi câu tham chiếu số hóa đơn, mẫu số, ký hiệu và ngày lập của hóa đơn gốc; dịch vụ viễn thông trả trước căn cứ bảng kê; và trường hợp khí thiên nhiên định giá ngoại tệ nhưng thanh toán bằng VND phát sinh chênh lệch do quy đổi.

Ngoài bốn trường hợp này, mọi tình huống hóa đơn sai sót còn lại như sai mã số thuế, sai số tiền, sai thuế suất hoặc hàng hóa ghi không đúng quy cách đều không còn được khai bổ sung vào kỳ gốc kể từ 1/7/2026. Doanh nghiệp phải xử lý theo nguyên tắc chung tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP, tức kê khai chênh lệch vào kỳ phát hiện sai sót, đúng với cách xử lý điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ đã trình bày ở phần trên.

Bảng tổng hợp cách xử lý theo từng trường hợp

Việc điều chỉnh hồ sơ khai thuế GTGT không chỉ phụ thuộc vào số thuế tăng hay giảm mà còn phụ thuộc vào tình trạng hoàn thuế của doanh nghiệp. Mỗi trường hợp sẽ áp dụng chỉ tiêu kê khai khác nhau và có thể phát sinh nghĩa vụ nộp bổ sung hoặc hoàn trả tiền thuế đã được hoàn. Bảng dưới đây tổng hợp cách xử lý tương ứng theo từng tình huống để doanh nghiệp dễ tra cứu và thực hiện đúng quy định.

Bảng tổng hợp cách xử lý theo từng trường hợp
Tình huống điều chỉnh Đã đề nghị hoàn thuế Chỉ tiêu kê khai áp dụng Nghĩa vụ phát sinh thêm
Tăng số thuế được khấu trừ Không liên quan Điều chỉnh tăng số thuế còn được khấu trừ Do not have
Giảm số thuế được khấu trừ Chưa đề nghị hoàn Điều chỉnh giảm số thuế còn được khấu trừ Do not have
Giảm số thuế được khấu trừ Đã đề nghị, chưa được hoàn Điều chỉnh chỉ tiêu đề nghị hoàn, kèm văn bản hủy hồ sơ Có thể phát sinh nếu đủ điều kiện khấu trừ
Giảm số thuế được khấu trừ Đã được hoàn trước Tăng số thuế thu hồi hoàn Nộp lại tiền hoàn và tiền chậm nộp
Tăng số thuế phải nộp Không liên quan Điều chỉnh giảm số thuế còn được khấu trừ Nộp thuế tăng thêm và tiền chậm nộp

Case Study: Doanh nghiệp sản xuất tại Đồng Nai xử lý sai sót kê khai GTGT

Background

Công ty TNHH Y hoạt động trong lĩnh vực gia công cơ khí tại Đồng Nai, có dự án đầu tư mở rộng nhà xưởng đang kê khai riêng trên tờ khai mẫu 02/GTGT. Trong quá trình rà soát nội bộ trước kỳ quyết toán, kế toán phát hiện một số hóa đơn đầu vào của dự án đầu tư bị kê khai sai thuế suất, dẫn đến số thuế được khấu trừ của dự án bị tính thừa so với thực tế.

Cách xử lý theo tư vấn từ MAN

Theo hướng dẫn từ MAN – Master Accountant Network, công ty thực hiện ba bước xử lý. Thứ nhất, xác định chính xác kỳ phát hiện sai sót và lập hồ sơ khai bổ sung riêng cho tờ khai mẫu 02/GTGT của dự án đầu tư. Thứ hai, do sai sót làm giảm số thuế đầu vào được khấu trừ của dự án và phát sinh nghĩa vụ nộp thêm, công ty tính toán số thuế phải nộp bổ sung cùng tiền chậm nộp theo đúng quy định.

Thứ ba, công ty đối chiếu ảnh hưởng chéo sang tờ khai mẫu 01/GTGT của hoạt động sản xuất kinh doanh để bảo đảm không phát sinh sai lệch chỉ tiêu bù trừ giữa hai tờ khai.

Kết quả đo lường được

  • Số thuế điều chỉnh tăng thêm khoảng 180 triệu đồng, cùng tiền chậm nộp tương ứng theo số ngày chậm thực tế.
  • Hồ sơ khai bổ sung được chuẩn bị đầy đủ chứng từ gốc, giúp quá trình đối chiếu với cơ quan thuế diễn ra trong vòng 3 ngày làm việc.
  • Doanh nghiệp tránh được rủi ro bị ấn định thuế do chủ động phát hiện và điều chỉnh trước khi có quyết định thanh tra.

Nhận định chuyên gia: Rủi ro doanh nghiệp thường gặp khi điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ

Các chuyên gia tại MAN – Master Accountant Network với hơn 30 năm kinh nghiệm kiểm toán và tư vấn thuế tại Việt Nam chỉ ra bốn rủi ro phổ biến mà doanh nghiệp thường mắc phải.

Rủi ro 1: Nhầm lẫn giữa kỳ gốc và kỳ phát hiện sai sót

Nhiều kế toán quen với cách làm cũ, cố gắng điều chỉnh trực tiếp vào kỳ gốc thay vì kỳ phát hiện sai sót. Điều này dẫn đến sai lệch giữa tờ khai đã nộp và hồ sơ khai bổ sung, gây khó khăn khi cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu.

Rủi ro 2: Bỏ sót nghĩa vụ tiền chậm nộp

Khi điều chỉnh làm tăng số thuế phải nộp, không ít doanh nghiệp chỉ nộp phần thuế tăng thêm mà quên tính tiền chậm nộp theo số ngày thực tế. Đây là lỗi phổ biến khiến doanh nghiệp bị truy thu thêm khi thanh tra thuế phát hiện.

Rủi ro 3: Xử lý sai trường hợp đã được hoàn thuế trước

Với hồ sơ đã được hoàn theo diện hoàn trước, một số doanh nghiệp chỉ điều chỉnh giảm chỉ tiêu khấu trừ mà không thực hiện nộp lại số thuế đã hoàn, dẫn đến việc bị cơ quan thuế xác định là chậm nộp kéo dài và tính lại tiền chậm nộp từ thời điểm nhận tiền hoàn.

Rủi ro 4: Nhầm lẫn kỳ kê khai hóa đơn điều chỉnh

Từ 1/7/2026, không phải mọi hóa đơn điều chỉnh đều kê khai vào kỳ hiện tại. Chỉ các trường hợp đặc thù quy định tại khoản 5 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC như chiết khấu thương mại, trả lại hàng, hoàn phí bảo hiểm mới áp dụng nguyên tắc này. Các trường hợp còn lại vẫn thực hiện theo quy định chung tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Theo góc nhìn từ MAN, phần lớn tranh chấp phát sinh giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế đều xuất phát từ việc không phân định rõ ràng giữa nhóm hóa đơn điều chỉnh đặc thù và nhóm hóa đơn sai sót thông thường. Việc phân loại đúng ngay từ đầu giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí thuế và giảm đáng kể thời gian giải trình khi bị kiểm tra.

Chính sách thưởng tố giác không xuất hóa đơn có liên quan gì đến việc điều chỉnh thuế GTGT?

Một quy định đáng chú ý khác có hiệu lực cùng thời điểm là chính sách khen thưởng người tiêu dùng tố giác hành vi không lập, không giao hóa đơn điện tử, theo khoản 5 Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP. Từ 1/7/2026, người tiêu dùng cung cấp thông tin về việc bán hàng không xuất hóa đơn được xét thưởng không quá 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính, tối đa 10.000.000 đồng cho mỗi vụ việc.

Để được xét thưởng, người tố giác phải cung cấp thông tin trung thực, chính xác, kịp thời, xác định rõ thời gian, địa điểm và người vi phạm, đồng thời cơ quan thuế phải đã ban hành quyết định xử phạt dựa trên thông tin đó. Quy định này gián tiếp làm tăng khả năng cơ quan thuế phát hiện các giao dịch không xuất hóa đơn, kéo theo hệ quả doanh nghiệp phải rà soát và điều chỉnh lại số thuế GTGT đầu ra, đầu vào liên quan nếu bị phát hiện thiếu sót.

Theo góc nhìn từ MAN – Master Accountant Network, đây là lý do doanh nghiệp càng cần chủ động rà soát, điều chỉnh đúng quy trình trước khi phát sinh khiếu nại từ bên thứ ba, thay vì chờ đến khi bị thanh tra mới xử lý.

Conclude

Nắm vững cách xử lý khi điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát nghĩa vụ thuế, tránh sai sót kéo dài qua nhiều kỳ tính thuế và hạn chế tối đa rủi ro bị truy thu, phạt chậm nộp khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra. Việc áp dụng đúng chỉ tiêu kê khai theo từng trường hợp cụ thể, kết hợp với quy trình đối soát nội bộ chặt chẽ, là nền tảng để doanh nghiệp vận hành hệ thống kế toán thuế an toàn và bền vững.

Các dịch vụ thuế tại MAN – Master Accountant Network

Thông tin liên hệ dịch vụ tại MAN – Master Accountant Network

Phụ trách sản xuất và kiểm duyệt nội dung chuyên môn bởi: Ông Le Hoang Tuyen – Sáng lập viên (Founder) & CEO MAN – Master Accountant Network, Kiểm toán viên CPA Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán, Thuế và Tư vấn Tài chính doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp về cách xử lý khi điều chỉnh tăng/giảm số thuế GTGT được khấu trừ

Điều chỉnh tăng số thuế GTGT được khấu trừ có phải nộp tiền chậm nộp không?

Không. Trường hợp chỉ làm tăng số thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau, doanh nghiệp chỉ cần kê khai vào chỉ tiêu điều chỉnh tăng của kỳ phát hiện sai sót, không phát sinh nghĩa vụ nộp tiền chậm nộp.

Nếu đã được hoàn thuế nhưng phát hiện sai sót thì xử lý thế nào?

Doanh nghiệp phải khai bổ sung giảm số thuế đề nghị hoàn, tăng số thuế thu hồi hoàn trên tờ khai bổ sung, đồng thời nộp lại số tiền đã được hoàn cùng tiền chậm nộp theo quy định tại Thông tư 89/2026/TT-BTC.

Doanh nghiệp sáp nhập có phải khai bổ sung để kế thừa số thuế được khấu trừ không?

Không cần khai bổ sung. Doanh nghiệp căn cứ thông báo chuyển nghĩa vụ thuế của cơ quan thuế để kê khai vào chỉ tiêu Thuế GTGT nhận bàn giao được khấu trừ trong kỳ trên tờ khai mẫu 01/GTGT của kỳ nhận được thông báo.

Hóa đơn điều chỉnh luôn được kê khai vào kỳ hiện tại đúng không?

Không hoàn toàn đúng. Nguyên tắc kê khai vào kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh chỉ áp dụng cho các trường hợp đặc thù tại khoản 5 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC. Các trường hợp khác vẫn thực hiện theo quy định chung về khai bổ sung.

Sai sót trên tờ khai mẫu 02/GTGT sau khi dự án đầu tư hoàn thành xử lý ra sao?

Doanh nghiệp không khai bổ sung tờ khai mẫu 02/GTGT trong trường hợp này, mà thực hiện điều chỉnh trực tiếp trên tờ khai mẫu 01/GTGT của kỳ phát hiện sai sót, theo đúng chỉ tiêu hướng dẫn tại Thông tư 89/2026/TT-BTC.

ZaloPhone